Nạp khối lượng lớn bằng INSERT từng dòng tự commit là sai lầm đắt nhất. Đo thật: 20.000 dòng qua INSERT autocommit mất 2,4 giây (fsync mỗi dòng) so với COPY 0,046 giây — nhanh 52 lần. Ở 200k dòng: COPY 29 ms so với INSERT từng dòng 290 ms. Vì sao COPY nhanh và cách dùng đúng cho ETL. PostgreSQL 16.
Event sourcing lưu chuỗi sự kiện bất biến thay vì trạng thái hiện tại; trạng thái được dựng lại bằng replay. Đo thật trong Go 1.23: dựng lại số dư tài khoản từ chuỗi sự kiện, truy vết lịch sử tại mọi thời điểm, và snapshot làm việc dựng lại nhanh hơn replay đầy đủ khoảng 1443 lần.
Bộ lập lịch Go dùng work-stealing: một P hết việc sẽ đánh cắp một nửa hàng đợi của P khác. Bài này đo thật 40 việc CPU tạo từ main chạy nhanh 6,5 lần khi bật 10 core, và schedtrace cho thấy idleprocs=0 — mọi core đều bận. Go 1.23.
Bài chốt series: tối ưu không có đích đến mà là một chu trình đo-sửa-xác nhận-giám sát lặp lại. Kèm health snapshot thật của một database khoẻ mạnh và ba nguyên tắc xuyên suốt 132 bài — đo đừng đoán, hiểu đánh đổi, sửa gốc không vá ngọn. PostgreSQL 16.
Một truy vấn chạy 25 mili giây khi test một mình lại thành 266 mili giây khi 32 người cùng mở dashboard. Bài này đo thật sự suy giảm theo số client, chẩn đoán bằng wait_event, và một cách sửa bất ngờ: tắt parallel query giúp nhanh 1,7 lần dưới tải cao. PostgreSQL 16.
JSON và Protobuf phải giải mã cả bản ghi thành struct trước khi đọc một field — lãng phí khi bạn chỉ cần vài field trong message lớn. Zero-copy (FlatBuffers, Cap'n Proto) đọc thẳng field từ buffer bằng offset, không giải mã, không cấp phát. Bài này đo thật bằng Go: đọc một trường mất 0,25 ns và 0 lần cấp phát, so với 1524 ns và 9 lần khi phải unmarshal cả bản ghi — nhanh hơn khoảng 6000 lần.