Bài mở đầu sê-ri tối ưu PostgreSQL. Vì sao 'đo trước, đoán sau' là nguyên tắc số một, và cách EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) cho bạn con số thật thay vì niềm tin — minh hoạ trên bảng 1 triệu dòng, đo trước và sau.
EXPLAIN in ra một cái cây, không phải danh sách. Hiểu cấu trúc node, ba con số cost-rows-width, và thứ tự chạy thật để biết PostgreSQL định làm gì với truy vấn của bạn — qua một kế hoạch Hash Join thật.
EXPLAIN ANALYZE chạy thật rồi in số dòng thực tế bên cạnh ước lượng. Khoảng cách giữa hai con số đó là manh mối số một của truy vấn chậm. Xem một ước lượng lệch 3,3 lần vì cột tương quan, và cách sửa.
Cùng một kế hoạch có thể nhanh hay chậm tuỳ dữ liệu nằm trong cache hay trên đĩa. Tuỳ chọn BUFFERS của EXPLAIN cho bạn thấy số trang shared hit so với read, chìa khoá hiểu cache lạnh và nóng — đo thật trên PostgreSQL 16.
EXPLAIN mặc định in text khó đọc với truy vấn phức tạp. FORMAT JSON cho ra dữ liệu có trường tên, dán vào công cụ trực quan để có cây màu tô đỏ node chậm. Xem JSON thật và cách dùng.
PostgreSQL chọn kiểu quét theo số dòng truy vấn trả về, không phải theo việc có index hay không. Đo thật ba kiểu trên bảng 3 triệu dòng, và chứng minh vì sao ép dùng index cho truy vấn lấy nửa bảng chậm gấp 9 lần. PostgreSQL 16.