Planner quy mọi kế hoạch về một con số cost để so sánh. Hiểu công thức từ seq_page_cost, cpu_tuple_cost, và tự tay tính lại đúng cost một Seq Scan — rồi thấy planner luôn chọn phương án cost thấp nhất.
PostgreSQL chọn kiểu quét theo số dòng truy vấn trả về, không phải theo việc có index hay không. Đo thật ba kiểu trên bảng 3 triệu dòng, và chứng minh vì sao ép dùng index cho truy vấn lấy nửa bảng chậm gấp 9 lần. PostgreSQL 16.
Nested Loop là kiểu join đơn giản nhất — với mỗi dòng bảng ngoài, tìm dòng khớp ở bảng trong. Nó là thiên đường khi bảng ngoài nhỏ và bảng trong có index, nhưng thành thảm họa O(n×m) khi thiếu index. Đo thật trên PostgreSQL 16.
PostgreSQL không có join mặc định — với mỗi truy vấn nó ước lượng số dòng rồi tính chi phí từng kiểu join và chọn cái rẻ nhất. Đo thật: cùng câu JOIN, đổi bộ lọc WHERE khiến planner chuyển từ Nested Loop sang Hash Join. PostgreSQL 16.
Planner giả định các cột độc lập và nhân xác suất — nên với cột tương quan, nó ước lượng sai vài lần. CREATE STATISTICS khai báo mối liên hệ. Đo thật: ước lượng từ thiếu 3 lần thành khớp, và số nhóm GROUP BY từ 18 về đúng 6. PostgreSQL 16.
Planner chỉ dùng được thống kê khi điều kiện có dạng cột-toán tử-hằng số. Bọc cột trong hàm, dùng LIKE tiền tố mở, hay so cột với cột — nó mất thống kê và rơi về đoán mặc định. Đo thật bốn nguyên nhân và cách sửa từng loại. PostgreSQL 16.