NOT NULL, CHECK, UNIQUE, PRIMARY KEY không chỉ chặn dữ liệu sai — chúng là thông tin planner dùng để bỏ bước thừa. Đo thật: một CHECK cho phép planner bỏ hẳn quét bảng (0,025 ms so với 40 ms), và PRIMARY KEY mở khóa phụ thuộc hàm trong GROUP BY. PostgreSQL 16.
effective_cache_size không cấp phát bộ nhớ — nó chỉ là con số cho planner đoán chi phí Index Scan lặp lại. Đo thật: cùng một truy vấn, đặt 4MB planner quét tuần tự 5 triệu dòng mất 408 ms, đặt 32GB planner chọn Nested Loop + Index Scan 15,8 ms — nhanh gấp 26 lần. Vì sao mặc định 4GB thường quá thấp. PostgreSQL 16.
Planner PostgreSQL không biết dữ liệu của bạn — nó ƯỚC LƯỢNG từ thống kê rồi chọn plan. Thống kê sai thì chọn plan tệ. Bài này đo thật: một bảng chèn 500.000 dòng nhưng chưa ANALYZE khiến planner ước lượng 1 dòng trong khi thực tế 5000 (chọn plan chậm 15.5ms); ANALYZE đưa về đúng, plan nhanh gấp đôi. Và cột tương quan (city suy ra country) khiến planner ước lượng thấp 4 lần — CREATE STATISTICS sửa từ ~23.000 về 99.500 sát thực tế 100.000.