Khi cả hai bảng đều lớn, Hash Join đọc mỗi bảng đúng một lần và thắng Nested Loop gấp 5 lần. Nhưng nếu bảng băm vượt work_mem, nó tràn ra đĩa và chậm hẳn. Đo thật hai pha build và probe, Batches, và cách canh work_mem trên PostgreSQL 16.
Merge Join nối hai luồng đã sắp bằng cách chạy song song hai con trỏ — không cần bảng băm khổng lồ. Đo thật: trên join 3 triệu × 3 triệu, nó nhanh hơn Hash Join khi dữ liệu đã có index, nhưng chậm lại nếu phải Sort trước. PostgreSQL 16.
PostgreSQL không có join mặc định — với mỗi truy vấn nó ước lượng số dòng rồi tính chi phí từng kiểu join và chọn cái rẻ nhất. Đo thật: cùng câu JOIN, đổi bộ lọc WHERE khiến planner chuyển từ Nested Loop sang Hash Join. PostgreSQL 16.
ORDER BY, DISTINCT và Merge Join đều cần sắp dữ liệu, và work_mem quyết định sắp trong RAM hay tràn ra đĩa. Đo thật ba Sort Method, cách top-N heapsort tối ưu LIMIT, và vì sao một index xóa hẳn bước Sort. PostgreSQL 16.
Cùng một câu GROUP BY, PostgreSQL chọn HashAggregate hay GroupAggregate tùy số nhóm. Đo thật: ít nhóm thì bảng băm 48 kB thắng đậm, nhiều nhóm thì bảng băm tràn 193 MB ra đĩa. Và vai trò của đầu vào đã sắp. PostgreSQL 16.
Planner chọn scan, join, aggregate dựa trên ước lượng số dòng — và ước lượng đó lấy từ thống kê trong pg_stats. Đo thật: thống kê cũ khiến planner ước lượng sai 900.000 lần, và ANALYZE sửa ngay. PostgreSQL 16.