Lập trình 22/09/2026 9 phút

Cache stampede: khi cache hết hạn, 1000 request cùng đấm xuống DB — và singleflight gộp về 1

Cache là lá chắn cho database, nhưng đúng khoảnh khắc một key nóng hết hạn, hàng nghìn request cùng miss và cùng lao xuống nguồn — đó là cache stampede, thứ có thể quật sập DB ngay cả khi mọi thứ 'đang chạy tốt'. Bài này đo thật trong Go: 1000 goroutine cùng miss 1 key gọi nguồn 1000 lần; thêm singleflight, con số về đúng 1; và một cache LRU với truy cập lệch đạt hit rate 32.2%.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Vì sao cache: đo thật Redis nhanh hơn query database 30 đến 300 lần

Cache nghe như giải pháp vạn năng cho hiệu năng, nhưng nhanh hơn bao nhiêu và khi nào mới đáng? Bài này đo thật: một query gộp 100.000 dòng trên PostgreSQL tốn 8.2ms mỗi lần tính; cache kết quả vào Redis thì GET chỉ 0.028ms (pipelined) hoặc 0.26ms (round-trip đơn) — nhanh hơn 30 đến 300 lần. Nhưng nói thẳng: với query đơn giản lấy một dòng theo khoá chính, chênh lệch nhỏ hơn nhiều. Cache thắng rõ khi tính toán gốc đắt.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Cache-aside: mẫu cache phổ biến nhất, đo thật hit ratio leo từ 37,6% lên 95%

Cache-aside là mẫu cache gần như mọi hệ thống đều dùng: đọc cache trước, miss thì lấy từ database rồi điền vào. Bài này dựng nó bằng Go + Redis + PostgreSQL và đo thật: 20.000 request trên tập 1.000 sản phẩm, hit ratio leo từ 37,6% (mốc 1.000 request) lên 95%, và số truy vấn database đứng yên ở 1.000 — tiết kiệm 95% lượt chạm DB. Nói thẳng: query có index nên MISS chỉ chậm hơn HIT khoảng 4 lần, cái thắng lớn không nằm ở độ trễ một request. Kèm đo lỗi xuyên thủng cache: 200 id không tồn tại khiến 5.000/5.000 request đều chạm database.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

TTL và hết hạn: đo thật độ cũ của cache bằng TTL/2, và cơn bão miss do TTL đồng loạt

TTL không phải là 'cache bao lâu' — nó là lời hứa về mức độ cũ tối đa của dữ liệu bạn phục vụ. Bài này đo thật trên Go + Redis + PostgreSQL: cho giá đổi trong DB mỗi 200ms rồi đọc qua cache với bốn TTL khác nhau. Kết quả: TTL 10s cho độ lệch trung bình 5,0 giây dữ liệu và chỉ 1 lần chạm DB; TTL 100ms cho 0,2 giây lệch nhưng 97 lần chạm DB — tăng TTL 100 lần đổi được 97 lần ít tải DB bằng đúng 25 lần cũ hơn. Và đo thêm cái bẫy TTL đồng loạt: 1.000 key nạp cùng lúc hết hạn dồn vào đúng một giây, thêm nhiễu ±20% thì đỉnh giảm còn 266.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Eviction: đo thật một job quét xoá sạch key nóng dưới LRU, còn LFU giữ 199/200

Khi Redis chạm maxmemory, key bị đá ra trước cả khi TTL hết — và chính sách chọn key để đá quyết định cache còn dùng được hay không. Bài này đo thật trên Redis 7: làm nóng 200 key, cho một job quét tuần tự đi qua toàn bộ 2.000 key đúng một lượt, rồi đếm xem key nóng còn lại bao nhiêu. allkeys-lru giữ 18/200, allkeys-random giữ 11/200, allkeys-lfu giữ 199/200. Và đo luôn noeviction: 1.392/1.400 lệnh ghi bị từ chối với lỗi OOM command not allowed, tức bước điền cache của cache-aside hỏng hoàn toàn trong khi đọc vẫn chạy.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Cache stampede: đo thật 500 request cùng miss một key, cả 500 lao thẳng xuống database

Khi một key nóng biến mất — hết TTL hoặc bị đá — mọi request đang hỏi nó đều miss cùng lúc và đều đi tiếp xuống database. Đo thật trên Go + Redis + PostgreSQL: truy vấn gốc chạy một mình hết 6,2ms; cho 500 request cùng xuất phát thì cả 500 đều chạm database và request xấu nhất mất 1119,1ms — chậm hơn 180 lần, dù pool database chỉ có 50 kết nối. Kèm luật R × D tính trước quy mô stampede, và một cái bẫy khi đo khiến phép đo đầu tiên che mất gần một nửa hiện tượng.