Bọc một hàm quanh cột trong WHERE là làm mất index thường — PostgreSQL phải tính hàm cho từng dòng. Expression index đánh index trên chính biểu thức đó. Đo thật 320ms xuống 0,018ms.
Nếu bạn chỉ hay truy vấn một phần dữ liệu (đơn chờ xử lý, tài khoản active), index cả bảng là lãng phí. Partial index chỉ đánh những dòng thỏa điều kiện, nhỏ hơn nhiều và ghi nhẹ hơn. Đo thật 34 MB vs 2,6 MB.
B-tree đánh chỉ mục cả giá trị; GIN đánh chỉ mục từng thành phần bên trong nó — mỗi khoá jsonb, mỗi phần tử mảng, mỗi từ trong văn bản. Đo thật ba truy vấn trên bảng 1 triệu dòng: jsonb nhanh gấp 27 lần, full-text gấp 18 lần, và cái giá phải trả.
B-tree cần một trục để sắp; điểm hai chiều và khoảng thời gian thì không có. GiST là cây của các hộp bao, cho phép tìm láng giềng gần nhất (KNN) và overlap khoảng. Đo thật: KNN nhanh gấp 578 lần, range overlap gấp 15 lần trên PostgreSQL 16.
BRIN chỉ lưu min/max cho mỗi khối trang thay vì một mục cho mỗi dòng, nên index nhỏ hơn hàng nghìn lần B-tree. Với bảng log/time-series đã sắp theo thứ tự tự nhiên, nó nhanh gần bằng B-tree mà tốn gần như không có dung lượng — đo thật trên PostgreSQL 16.
Hash index chỉ trả lời được câu hỏi 'khoá này bằng X?' — không range, không ORDER BY, không LIKE. Đổi lại, với khoá dài nó nhỏ hơn B-tree nhiều lần. Đo thật trên bảng 5 triệu phiên, token 101 ký tự, PostgreSQL 16.