Bài viết mới nhất

Tổng 2300 bài
Lập trình 22/09/2026 7 phút

Log correlation: gắn trace_id vào context để dựng lại hành trình một request giữa hàng nghìn dòng log

Có log JSON đẹp rồi, nhưng giữa 150 dòng log của 50 request chạy song song, đâu là những dòng của riêng một request? Nếu không có ID chung, chúng đan xen theo lịch chạy goroutine và bạn không tách nổi. Bài này đo thật trong Go: một slog.Handler tùy biến tự gắn trace_id lấy từ context, để mỗi request mang một ID xuyên suốt; rồi một câu jq lọc đúng 3 bước của request trace-0007 giữa 150 dòng — và mọi trace_id đều xuất hiện đúng 3 lần, không sót không lẫn.

#go#context#logging#observability#tracing
24
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Đọc EXPLAIN ANALYZE: query plan là ống nghe của bác sĩ database, và cách nghe cho đúng

Query chậm mà không biết vì sao? EXPLAIN ANALYZE cho biết database THỰC SỰ làm gì với query của bạn. Bài này đo thật trên bảng 1 triệu dòng trong PostgreSQL: cùng một query, chưa index chạy Seq Scan mất 10.764ms (quét cả bảng, đọc 7353 block); thêm index thành Bitmap Index Scan còn 0.116ms (14 block) — nhanh 93 lần. Kèm cách đọc từng con số: cost không phải ms, actual time mới thật, và rows dự đoán vs thật lộ khi planner đoán sai.

#performance#explain#postgresql#database#sql
13
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Index B-tree: vì sao tạo index rồi vẫn Seq Scan — bẫy non-sargable và cách viết query cho đúng

Bạn tạo index nhưng query vẫn chậm và EXPLAIN vẫn báo Seq Scan? Vì predicate không sargable — chỉ cần bọc cột trong một hàm là index nằm im vô dụng. Bài này đo thật trên bảng 1 triệu dòng: WHERE email=x dùng index (0.045ms), nhưng lower(email)=x quét cả bảng (54.857ms); age+1=31 chậm 12ms còn age=30 chỉ 1ms; và một bất ngờ — LIKE 'x%' với index thường vẫn Seq Scan, phải dùng text_pattern_ops.

#performance#postgresql#index#database#sql
19
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Index tổ hợp: thứ tự cột quyết định query nào dùng được, và covering index xoá luôn việc đọc bảng

Một index nhiều cột không phải muốn dùng sao cũng được — quy tắc leftmost prefix quyết định query nào tận dụng được nó. Bài này đo thật trên bảng 2 triệu dòng: index (user_id, created_at) giúp query lọc user_id (0.037ms) nhưng bó tay với query chỉ lọc created_at (Seq Scan 54ms); đổi thứ tự cột cho cùng query nhanh 14 lần; và covering index INCLUDE(payload) cho Index Only Scan với Heap Fetches=0 — trả lời trọn query mà không chạm bảng.

#performance#postgresql#index#database#sql
20
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Ba thuật toán JOIN của PostgreSQL: nested loop, hash, merge — và vì sao planner chọn cái nào

JOIN không phải một phép — PostgreSQL có ba thuật toán để nối bảng, mỗi cái hợp một tình huống, và planner ước lượng để chọn. Bài này đo thật trên customers 1000 dòng ⋈ orders 2 triệu dòng: lọc một khách hàng thì Nested Loop chỉ 2.962ms; nối toàn bộ thì Hash Join (planner chọn) 133ms nhanh nhất, ép Nested Loop 187ms, ép Merge Join 301ms vì phải sắp xếp cả hai bên. Hiểu ba thuật toán để đọc plan và biết khi nào planner chọn sai.

#join#performance#postgresql#database#sql
17
Lập trình 22/09/2026 6 phút

N+1 query: ORM giấu 101 lần đấm xuống DB sau một vòng lặp — và cách gộp về 1 query

Bạn viết một vòng lặp vô hại trong ORM, và nó lặng lẽ bắn 101 query xuống database. Đó là N+1 — cái bẫy hiệu năng phổ biến nhất của backend. Bài này đo thật trong PostgreSQL: lấy 100 tác giả rồi lặp lấy sách từng người. Trên cùng một connection, N+1 chậm 2.7 lần; nhưng khi mỗi query là một round-trip thật (như app gọi qua mạng), N+1 mất 1110ms so với 17ms của một JOIN — chậm 64 lần. Chi phí không ở database, mà ở 101 lần đi-về cộng dồn.

#performance#postgresql#database#sql#orm
17