Lập trình 22/09/2026 9 phút

TTL và hết hạn: đo thật độ cũ của cache bằng TTL/2, và cơn bão miss do TTL đồng loạt

TTL không phải là 'cache bao lâu' — nó là lời hứa về mức độ cũ tối đa của dữ liệu bạn phục vụ. Bài này đo thật trên Go + Redis + PostgreSQL: cho giá đổi trong DB mỗi 200ms rồi đọc qua cache với bốn TTL khác nhau. Kết quả: TTL 10s cho độ lệch trung bình 5,0 giây dữ liệu và chỉ 1 lần chạm DB; TTL 100ms cho 0,2 giây lệch nhưng 97 lần chạm DB — tăng TTL 100 lần đổi được 97 lần ít tải DB bằng đúng 25 lần cũ hơn. Và đo thêm cái bẫy TTL đồng loạt: 1.000 key nạp cùng lúc hết hạn dồn vào đúng một giây, thêm nhiễu ±20% thì đỉnh giảm còn 266.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Nén Parquet hai tầng đo thật: encoding theo cột rồi codec byte, zstd nén còn 33,8 MB nhỏ hơn gzip 37,3 MB mà ghi nhanh hơn bảy lần (240 ms so với 1749 ms), và một cột mười giá trị lặp nhỏ hơn cột năm triệu giá trị duy nhất 417 lần nhờ dictionary

Parquet nén hai tầng: encoding theo cột (dictionary, RLE) giảm kích thước logic trước, rồi codec byte (snappy, gzip, zstd) nén nốt. Đo thật trong DuckDB 2.0 trên 5 triệu dòng: uncompressed 119,9 MB, snappy 71,1 MB, gzip 37,3 MB, zstd 33,8 MB; zstd nhỏ hơn gzip mà ghi nhanh hơn 7 lần (240 ms so với 1749 ms). Dictionary encoding: cột country 10 giá trị nén còn 0,01 MB so với cột id 5 triệu giá trị 4,88 MB, nhỏ hơn 417 lần. Phần lớn lợi ích đến từ tầng encoding, codec chỉ là lớp phủ.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Khôi phục từ pg_dump đo thật: 80% thời gian là COPY, index và khoá ngoại được dựng lại chứ không được chép, -j nhanh 1,3 lần khi một bảng chiếm 73% và 1,77 lần với tám bảng đều, planner đoán sai 5 lần tới khi ANALYZE, và một role thiếu là một lỗi

Khôi phục bản dump custom 75 MB của cơ sở dữ liệu 613 MB vào CSDL trống: 2,85 giây tuần tự, 2,18 giây với -j, không nhanh hơn vì một bảng chiếm 73%; tám bảng bằng nhau thì -j4 nhanh 1,77 lần rồi chạm trần. Tách theo section: pre-data 25 ms, COPY 2,27 giây, dựng index và khoá ngoại 731 ms. Sau khôi phục planner ước lượng 5.000 dòng cho truy vấn trả 1.001 và chọn Bitmap Scan, ANALYZE 254 ms sửa thành Index Scan với 943. work_mem đặt ở mức database biến mất, sequence giữ nguyên 4000, và khôi phục vào cụm trống báo đúng một lỗi role không tồn tại, nạp pg_dumpall --globals-only trước thì 0 lỗi.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Kim tự tháp kiểm thử đo thật: cấy 8 lỗi vào một dịch vụ Go — unit bắt 2, integration bắt 4, end-to-end bắt cả 8, nhưng một test chạm PostgreSQL đắt gấp 184 lần unit và lỗi end-to-end chỉ nói triệu chứng

Mở sê-ri kiểm thử backend bằng số thay vì hình vẽ. Một gói Go nhỏ với logic tính giá, repo PostgreSQL và handler HTTP, ba tầng test tách bằng build tag, tám lỗi cấy vào từng cái một. Unit bắt 2/8, integration 4/8, end-to-end 8/8. Giá đo bằng go test -count=100: unit 12,5 µs một test, integration 2,3 ms, end-to-end trong tiến trình 2,25 ms, tức bước nhảy 184 lần nằm ở chỗ chạm cơ sở dữ liệu chứ không ở HTTP. Cùng một lỗi làm tròn, unit nói đúng hàm và đầu vào, end-to-end chỉ nói tổng sai 1 xu; lỗi quên cột NOT NULL làm cả 5 test end-to-end đỏ mà không dòng nào nói vì sao.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Hợp đồng lỗi của API: đo thật — trả 500 cho lỗi của client biến 300 request sai thành 900 request thừa và 63% báo động giả

Cùng một lõi nghiệp vụ, ba cách trả lỗi: cứ lỗi là 500 kèm err.Error(), mọi thứ đều 200 kèm trường success, và RFC 9457 Problem Details với mã đúng loại. Đo bằng một client có chính sách retry chuẩn — retry 5xx, không retry 4xx — trên 1.000 request có 300 request sai dữ liệu: bản 500 nhận 1.900 request thay vì 1.000, tỉ lệ 5xx trên server lên 63,2% dù server hoàn toàn khoẻ, và mỗi request lỗi mất 290 ms thay vì 0,03 ms. Bản mọi-thứ-đều-200 thì ngược lại: 300 lỗi mang mã 200 và server chết vẫn xanh trên biểu đồ. Kèm chuyện bản 500 lộ tên bảng, tên ràng buộc và địa chỉ database ra ngoài.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Đồng hồ và thứ tự: đo thật trên ba tiến trình — lệch đồng hồ 1 ms đã đủ để đồng hồ tường xếp 300/900 cặp gửi→nhận ngược nhân quả, Lamport và vector thì 0

Ba tiến trình Go gửi 900 thông điệp cho nhau qua HTTP, mỗi sự kiện ghi cả đồng hồ tường, Lamport và vector clock. Cặp gửi→nhận là nhân quả chắc chắn, vậy mà chỉ cần một node lệch đồng hồ 1 ms — nhỏ hơn mọi lời hứa của NTP — đồng hồ tường đã xếp 300/900 cặp ngược: nhận trước gửi. Lamport và vector sai 0 lần ở mọi độ lệch. Trong 270.000 cặp sự kiện ở hai node khác nhau, vector nhận ra 1.269 cặp đồng thời, còn Lamport vẫn gán trước sau cho 1.109 trong số đó. Và LWW theo đồng hồ tường: node có đồng hồ nhanh 20 ms thắng 200/200 dù ghi trước, bản cũ đè bản mới.