Lập trình 22/09/2026 8 phút

Schema và metadata Parquet đo thật: mỗi file kết thúc bằng footer mô tả cột, kiểu và thống kê, nên đọc metadata chỉ mất 0,69 ms so với 30 ms đọc dữ liệu (rẻ hơn 43 lần), schema là cây lưu được struct và list, và thêm cột không cần viết lại file cũ

Mỗi file Parquet kết thúc bằng footer metadata mô tả schema, kiểu dữ liệu và thống kê, đọc trước khi chạm dữ liệu. Đo thật trong DuckDB 2.0 trên 10 triệu dòng: đọc parquet_file_metadata mất 0,69 ms và parquet_schema 0,75 ms, so với 30 ms đọc dữ liệu, rẻ hơn 43 lần. Schema là một cây lưu được kiểu lồng nhau: struct addr có nhánh con city và zip, list tags có element. Schema evolution: ghi v1 hai cột và v2 ba cột, đọc cả hai với union_by_name thì dòng từ file cũ có cột thiếu bằng NULL, file cũ không bị viết lại.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Cache invalidation: đo thật đảo thứ tự hai dòng code làm tỉ lệ đọc sai nhảy từ 7,26% lên 66,82%

Cache-aside chỉ dựa vào TTL thì dữ liệu cũ tới cả phút. Xoá cache khi ghi là cách chữa — nhưng xoá vào lúc nào thì quan trọng hơn người ta tưởng. Đo thật trên Go + Redis + PostgreSQL với TTL 300s để mọi tính mới phải đến từ invalidation: ghi DB rồi xoá cache cho 7,26% lượt đọc sai và cache luôn khớp lại sau đó; đảo lại thành xoá cache rồi ghi DB cho 66,82% và cache KẸT ở giá trị sai cho tới khi TTL hết. Hai con số đó còn là hai loại lỗi khác hẳn nhau.

Lập trình 22/09/2026 5 phút

Bộ nhớ và big key trong Redis: một key 34 MB có thể làm nghẽn cả server, và vì sao đừng bao giờ KEYS *

Redis chạy một luồng — nên một lệnh O(n) trên key khổng lồ chặn mọi client khác. Bài này đo thật trong redis-lab: một hash 500.000 field chiếm 34,5 MB; HGETALL trên nó mất 224ms (so với 1ms cho hash nhỏ) và suốt thời gian đó cả server khựng; và KEYS * quét toàn bộ keyspace O(n) chặn server, trong khi SCAN duyệt từng lô không block. Hiểu để một key hay một lệnh không kéo sập Redis.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Hit ratio: đo thật vì sao cửa sổ 44,8% mà tích luỹ vẫn báo 95,8%, và vì sao 98% tệ hơn 90%

Hit ratio là con số đầu tiên ai cũng đo, và là con số dễ hiểu sai nhất. Đo thật trên Go + Redis + PostgreSQL: cho một bot quét id lạ trong 3 giây, hit ratio cửa sổ 1 giây rơi xuống 44,82% ngay lập tức trong khi hit ratio tích luỹ chỉ chạm đáy 90,21% — cảnh báo đặt ở ngưỡng 90% không hề kêu. Và đo hai dịch vụ: A hit 98,01% đặt lên database 375 truy vấn mỗi giây, B hit 90,20% chỉ 80 — hit ratio là tỉ lệ, còn database chịu con số tuyệt đối.

Lập trình 22/09/2026 5 phút

Persistence trong Redis: RDB và AOF — Redis có mất dữ liệu khi chết không, và đánh đổi độ bền vs hiệu năng

Redis sống trong RAM, nên câu hỏi sống còn: tắt đi có mất dữ liệu không? Redis có hai cơ chế ghi xuống đĩa với hai triết lý khác nhau. Bài này đo thật trong redis-lab: RDB snapshot (BGSAVE tạo dump.rdb nhỏ gọn, nhưng mất dữ liệu giữa hai lần chụp); AOF ghi mọi lệnh với appendfsync everysec (bền hơn, mất tối đa 1 giây, file lớn hơn). Cùng 1000 key, RDB 16.881 byte vs AOF 21.161 byte. Chọn đúng theo vai trò cache hay store.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Transaction và Lua trong Redis: ba cách làm nhiều lệnh nguyên tử, và vì sao Lua mạnh hơn MULTI

Khi nhiều client cùng trừ tồn kho hay cùng trừ tiền, race condition làm hỏng dữ liệu. Redis có ba công cụ đảm bảo nguyên tử. Bài này đo thật trong redis-lab: MULTI/EXEC chạy cả khối lệnh liền nhau; WATCH huỷ transaction khi key bị client khác đổi (bal=999 chứ không phải 949, chứng minh DECRBY bị huỷ); và script Lua trừ tồn kho CHỈ KHI đủ — đọc-kiểm-ghi chạy nguyên tử trong một EVAL, thứ MULTI không làm được vì không rẽ nhánh.