Lập trình 22/09/2026 6 phút

Năm kiểu dữ liệu Redis: chọn đúng kiểu quyết định cả tốc độ lẫn bộ nhớ (leaderboard, bạn chung, và cái giá của sorted set)

Redis không phải chỉ là key-value string — nó có năm kiểu dữ liệu, mỗi kiểu giải một lớp bài toán. Bài này demo thật trong redis-lab cả năm: string/hash/list/set/sorted set, với use case thật (leaderboard bằng sorted set, bạn chung bằng SINTER một lệnh). Rồi đo MEMORY USAGE để thấy đánh đổi: hash 88 byte nhỏ hơn JSON 96 byte, nhưng sorted set tốn 87KB so với set 40KB cho cùng 1000 phần tử — cái giá của khả năng xếp hạng.

Lập trình 22/09/2026 9 phút

Network namespace đo thật: mỗi container một IP riêng 172.17.0.6 và .7 trên cầu docker0, eth0 là một đầu cặp veth nối sang host, hai container ping nhau 0,09 ms, và dựng lại toàn bộ bằng năm lệnh ip netns

Mạng của container không có gì huyền bí. Dựng hai container debian: mỗi cái có eth0 với IP riêng 172.17.0.6 và 172.17.0.7 trên cầu docker0 subnet 172.17.0.0/16 gateway 172.17.0.1. eth0 là một đầu của cặp veth, đầu kia là veth ifindex 798 trên host cắm vào docker0. Hai container cùng cầu ping nhau 0,094 ms. Port mapping -p 49231:8000 cho curl từ host vào qua iptables DNAT, không có -p thì cổng chỉ sống trong container. Cuối cùng dựng lại một network namespace bằng tay với ip netns và cặp veth, chứng minh Docker chỉ làm đúng năm lệnh đó.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Pub/Sub và Streams trong Redis: hai cách nhắn tin dễ nhầm, khác nhau căn bản ở chỗ giữ hay vứt message

Redis có hai cơ chế nhắn tin trông giống nhau nhưng khác nhau một trời một vực. Pub/Sub là loa phát thanh — ai đang nghe thì nghe, phát trước khi ai subscribe là mất luôn. Streams là sổ ghi bền — lưu lại, đọc lại, phát lại, có consumer group chia việc như Kafka thu nhỏ. Bài này đo thật trong redis-lab: PUBLISH khi không subscriber trả về 0 (mất), XADD rồi XRANGE đọc lại được, và consumer group chia entry cho c1/c2 với XACK theo dõi.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Sao chép PostgreSQL primary–replica: đo thật — lag 0,32 ms khi rảnh và 52,67 ms p99 khi bận, đọc ngay từ replica không thấy thứ vừa ghi 500/500 lần, và hai cách chữa với giá của từng cách

Một primary PostgreSQL 16 và một streaming replica dựng bằng pg_basebackup. Lag đo bằng cách ghi rồi poll replica: p50 0,32 ms khi primary rảnh, 3,26 ms và p99 52,67 ms khi hai luồng chèn lô nền. Đọc ngay từ replica sau khi ghi: 500/500 lần không thấy, kể cả khi rảnh. Chữa phía đọc bằng cách chờ replica replay tới LSN của lần ghi: 0/500 — với điều kiện LSN lấy sau commit, lấy trong cùng câu INSERT thì vẫn 187/500 sai. Chữa phía ghi bằng synchronous_commit: remote_apply cho 0/300 với giá 0,24 so với 0,07 ms mỗi commit, và khi replica đồng bộ dừng, primary treo cho tới khi đổi tham số.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Giao dịch phân tán: đo thật 2PC bằng PREPARE TRANSACTION trên hai PostgreSQL — đắt gấp 1,5 lần, điều phối chết giữa chừng là khoá bị giữ vô thời hạn, và saga rẻ hơn nhưng người ngoài thấy trạng thái dở 34,6% thời gian

Trừ ví ở PostgreSQL này, tạo đơn ở PostgreSQL kia. Hai commit rời: bước hai hỏng là tiền mất không dấu vết, 100/100 lần. 2PC bằng PREPARE TRANSACTION rồi COMMIT PREPARED: đúng 100/100, giá 0,45 so với 0,30 ms vì thêm hai lượt mạng và fsync cho bản ghi prepare; điều phối viên chết giữa hai pha thì hai giao dịch treo trong pg_prepared_xacts, sống qua restart, giữ khoá dòng vô thời hạn. Saga với bước bù: đúng 100/100, rẻ nhất 0,20 ms, nhưng người đọc ngoài thấy ví và đơn không khớp 34,6% thời gian; 2PC cũng lộ 11,5% vì hai COMMIT PREPARED không đồng thời.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Cache-Control trên HTTP API: đo thật qua nginx — max-age=5 cắt 99% request tới origin, và lúc hết hạn stale-while-revalidate cho 50 client đồng thời chỉ lọt 1

Origin Go mất 40 ms mỗi request, nginx proxy_cache đứng trước làm cache dùng chung, client bắn 300 request trong 12 giây cho từng chỉ thị Cache-Control. Không header, no-store và private: cả 300 tới origin, p50 44 ms. max-age=5: 3 tới origin, p50 0,8 ms, dữ liệu cũ tối đa 5,93 giây. Thứ max-age không chữa được là khoảnh khắc hết hạn: 50 client gọi đúng lúc đó thì 50 request lọt tới origin; thêm stale-while-revalidate=30 thì chỉ 1 lọt, 49 client còn lại nhận bản cũ trong 4 ms. Kèm chuyện private bị cache dùng chung bỏ qua, và s-maxage để tách hạn cho cache dùng chung với trình duyệt.