Lập trình 22/09/2026 6 phút

Fuzzy và autocomplete trong Elasticsearch: gõ 'elasticsrch' vẫn ra 'elasticsearch'

Người dùng gõ sai chính tả và gõ dở chừng — hai bài toán tìm gần đúng, hai giải pháp. Bài này đo thật trên es-lab: fuzzy query với Levenshtein distance cho 'elasticsrch' (thiếu chữ) vẫn ra 'elasticsearch', và edge_ngram cho autocomplete gõ 'ela' ra gợi ý ngay trong 0ms. Kèm đánh đổi: edge_ngram index lớn hơn 5 lần nhưng tìm cực nhanh.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Tổng kết Elasticsearch: khi nào nên dùng, khi nào SQL là đủ — checklist cho backend

Mười một bài, mười một phép đo thật trong Docker. Bài tổng kết này nối tất cả thành một bảng số liệu và một checklist thực chiến: Elasticsearch giỏi gì (tìm toàn văn nhanh hơn LIKE, aggregation 1 triệu bản ghi trong 28ms, bulk 74k doc/giây), không giỏi gì (transaction, JOIN, đếm chính xác), và những cạm bẫy đo được cần tránh.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Quy hoạch động: vì sao fib(45) mất 2,74 giây với đệ quy nhưng 625 nano giây với memoization

Đệ quy ngây thơ tính Fibonacci gọi hàm 3,67 tỉ lần cho fib(45) và mất gần 3 giây — vì nó tính đi tính lại cùng một giá trị. Bài này đo thật trong go-lab: thêm một mảng nhớ (memoization) biến O(2^n) thành O(n), nhanh hơn ~4 triệu lần, và giải được fib(90) trong 667 ns. Kèm so sánh memoization với tabulation và đánh đổi bộ nhớ.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

MVCC trong PostgreSQL: vì sao đọc không chặn ghi, và UPDATE không sửa tại chỗ

Nhiều database khóa hàng khi đọc để tránh đọc dở dang — PostgreSQL thì không, nhờ MVCC. Bài này đo thật với hai phiên psql đồng thời: khi phiên A UPDATE balance=999 chưa commit, phiên B vẫn đọc được balance=100 (bản cũ) mà không bị chặn. Xem metadata ẩn xmin/xmax/ctid để hiểu vì sao UPDATE tạo phiên bản mới thay vì sửa tại chỗ.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Bốn mức cô lập giao dịch PostgreSQL: đọc bẩn, đọc lặp sai, phantom — đo thật từng cái

Mức cô lập giao dịch quyết định một giao dịch được thấy gì từ giao dịch khác đang chạy. Bài này đo thật trên pg-lab từng bất thường: ở Read Committed đọc cùng hàng hai lần ra 100 rồi 200 (đọc lặp sai), ở Repeatable Read vẫn 100 (an toàn). Và sự thật ít người biết: PostgreSQL không có đọc bẩn kể cả khi đặt Read Uncommitted.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Read Committed vs Repeatable Read: cùng code, kết quả khác — và lost update âm thầm

Hai mức cô lập trông giống nhau cho đến khi có ghi đồng thời. Bài này đo thật trên pg-lab mẫu đọc-tính-ghi kinh điển: ở Read Committed, hai giao dịch cùng +10 cho kết quả 110 thay vì 120 — lost update âm thầm, không báo lỗi. Ở Repeatable Read, PostgreSQL phát hiện và báo could not serialize access, buộc thử lại — và lần thử lại cho đúng 120.