Lập trình

Theo dõi riêng chuyên mục này 103 bài viết
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Window function: tính theo nhóm mà vẫn giữ từng dòng — và nhanh hơn self-join 124 lần

GROUP BY gộp nhóm lại làm mất chi tiết từng dòng. Window function tính toán theo nhóm (xếp hạng, tổng luỹ kế, so kỳ trước) mà VẪN giữ mọi dòng — thứ mà nhiều người viết bằng self-join phức tạp và chậm. Bài này đo thật trong PostgreSQL: ROW_NUMBER/RANK/DENSE_RANK khác nhau khi có tie, running total + LAG, và một benchmark đắt giá — window làm running total trên 30.000 dòng mất 15.9ms, còn self-join tương quan chỉ 3.000 dòng đã mất 1971ms.

#database#analytics#postgresql#window-function#sql
2
Lập trình 22/09/2026 6 phút

CTE và recursive CTE: viết query dễ đọc, duyệt cây — và bẫy MATERIALIZED chậm 1000 lần

CTE (WITH) chia query rối rắm thành các bước có tên, dễ đọc; recursive CTE duyệt cây/đồ thị chỉ bằng một câu SQL. Nhưng có một bẫy hiệu năng: bài này đo thật trong PostgreSQL — cùng một query lấy WHERE id=500000 trên bảng 1 triệu dòng, CTE thường (inline) dùng Index Scan chỉ 0.098ms, còn thêm MATERIALIZED buộc quét cả 1 triệu dòng mất 99.756ms — chậm hơn 1000 lần. Kèm recursive CTE dựng cây tổ chức từ CEO xuống.

#database#postgresql#cte#recursive#sql
2
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Phân trang: vì sao OFFSET 1 triệu chậm 3000 lần, và keyset pagination giữ tốc độ phẳng

OFFSET LIMIT là cách phân trang ai cũng viết, và nó hoạt động hoàn hảo... cho tới trang thứ 50.000. Bài này đo thật trên bảng 2 triệu dòng: OFFSET chậm dần tuyến tính — trang đầu 0.029ms nhưng trang cuối 144.941ms, vì nó phải đọc qua 1.000.020 dòng chỉ để lấy 20. Keyset pagination (WHERE id > last_id) giữ ~0.04ms phẳng ở mọi trang. Kèm plan chứng minh OFFSET quét rồi vứt, keyset nhảy thẳng.

#database#postgresql#performance#sql#pagination
2
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Statistics và planner: vì sao query 'đột nhiên chậm' — khi database đoán sai số dòng

Planner PostgreSQL không biết dữ liệu của bạn — nó ƯỚC LƯỢNG từ thống kê rồi chọn plan. Thống kê sai thì chọn plan tệ. Bài này đo thật: một bảng chèn 500.000 dòng nhưng chưa ANALYZE khiến planner ước lượng 1 dòng trong khi thực tế 5000 (chọn plan chậm 15.5ms); ANALYZE đưa về đúng, plan nhanh gấp đôi. Và cột tương quan (city suy ra country) khiến planner ước lượng thấp 4 lần — CREATE STATISTICS sửa từ ~23.000 về 99.500 sát thực tế 100.000.

#database#postgresql#statistics#sql#planner
1
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Tối ưu query từ đầu tới cuối: cây quyết định, checklist, và một query từ 51ms xuống 3.7ms

Loạt SQL sâu đi qua 11 công cụ; bài cuối ghép chúng thành một quy trình. Query chậm không phải chuyện thử-sai — có cây quyết định rõ ràng bắt đầu từ EXPLAIN ANALYZE. Bài này đo thật một query chậm (JOIN + filter + ORDER BY LIMIT trên 2 triệu dòng): viết sargable một mình không đủ (vẫn 51ms), nhưng sargable + index đúng + ANALYZE đưa xuống 3.66ms — nhanh 14 lần. Kèm cây quyết định và checklist tối ưu.

#database#postgresql#performance#optimization#sql
1
Lập trình 22/09/2026 6 phút

SQL injection: vì sao nối chuỗi làm lộ cả tài khoản admin, và prepared statement chặn triệt để

SQL injection vẫn nằm trong OWASP Top 10 sau hai thập kỷ, vì gốc rễ của nó đơn giản mà dễ mắc: trộn lẫn code và data. Bài này tái hiện thật trong lab PostgreSQL cô lập: một query đăng nhập nối chuỗi bị input ' OR '1'='1 biến điều kiện thành luôn-đúng, trả về 2 dòng (bypass đăng nhập, lộ cả admin); cùng input đó qua prepared statement trả 0 dòng — bị coi là chuỗi mật khẩu, không bao giờ thành SQL. Đây là kiến thức phòng thủ.

#database#backend#security#sql-injection#owasp
1