Planner quy mọi kế hoạch về một con số cost để so sánh. Hiểu công thức từ seq_page_cost, cpu_tuple_cost, và tự tay tính lại đúng cost một Seq Scan — rồi thấy planner luôn chọn phương án cost thấp nhất.
pg_stat_statements cho bức tranh tổng thể, nhưng để bắt tận tay một câu chậm cá biệt kèm nguyên văn tham số, bạn cần log_min_duration_statement. Xem một truy vấn 98ms tự động vào log, câu nhanh thì không.
log_min_duration_statement cho biết câu nào chậm, nhưng không cho biết vì sao. auto_explain tự đính EXPLAIN ANALYZE đầy đủ vào log cho truy vấn chậm, kèm số dòng và buffer thật, không cần chạy lại.
Index nhiều cột không phải cứ liệt kê các cột là dùng được cho mọi truy vấn. Thứ tự cột quyết định. Hiểu quy tắc cột trái nhất qua danh bạ điện thoại, và đo thật chênh lệch 3.300 lần.
B-tree là loại index mặc định và quan trọng nhất. Hiểu cấu trúc cây cân bằng ba tầng của nó — soi bằng pageinspect — giải thích vì sao tìm kiếm nhanh cỡ logarit, nền tảng cho mọi quyết định đánh index.
UNIQUE constraint và CREATE UNIQUE INDEX khác nhau ở đâu, vì sao ràng buộc duy nhất vừa cưỡng chế vừa tăng tốc đọc, và tại sao một cột UNIQUE vẫn cho nhiều dòng NULL — đo thật trên PostgreSQL 16 với lỗi duplicate key nguyên văn.