Tưởng exec chỉ là nhảy vào chương trình mới nên tức thì? Tôi đo: execve tốn 45,6µs cho binary tĩnh (nạp ELF, ánh xạ segment), và 73,5µs cho binary động — chậm 1,61 lần dù file nhỏ hơn 12 lần, vì trình liên kết ld.so phải phân giải symbol trước main. Nhỏ trên đĩa không bằng nhanh lúc chạy.
Tưởng chuyển ngữ cảnh giữa hai tiến trình đắt hơn nhiều so với giữa hai luồng vì phải flush TLB? Tôi đo: chỉ 1,09 lần (579ns vs 532ns) — CPU hiện đại gắn ASID/PCID nên đổi bảng trang không cần flush. Nhưng đó chỉ là chi phí trực tiếp; khác biệt thật ngoài đời là gián tiếp (cache nguội).
Tưởng đọc file thì luôn chạm đĩa nên chậm? Tôi đo: lần đọc thứ hai được page cache phục vụ từ RAM ở 39 GB/s — không chạm đĩa, nhanh 4,3 lần đọc nguội. Còn O_DIRECT cố ý bỏ qua cache nên chậm NHẤT — 'gần phần cứng' không có nghĩa 'nhanh hơn'.
Tưởng chỉ cache dữ liệu (L1/L2/L3) quyết định tốc độ truy cập bộ nhớ? Còn một cache thứ hai: TLB — cache dịch địa chỉ. Cùng vùng 67MB, dữ liệu và cache y hệt, chỉ đổi trang 4KB sang huge page 2MB đã nhanh 1,52 lần — ~19ns chênh là TLB miss thuần.
Tưởng bật huge page thì luôn nhanh hơn, một tinh chỉnh miễn phí? Tôi đo: nó chỉ giúp khi TLB là nút thắt — vùng 0,3MB vừa TLB chỉ nhanh 1,13 lần, phải tới 67MB vượt TLB mới thắng 1,66 lần. Và có mặt trái: mỗi page fault huge phải zero cả 2MB, khựng ~40µs — 105 lần một fault thường.
Tưởng mmap luôn nhanh hơn read 5 lần vì tránh copy? Con số 5 lần đó là do đo không công bằng — mmap chỉ chạm 1 byte mỗi trang. Cho cả hai chạm hết dữ liệu, mmap chỉ nhanh 1,7 lần khi đọc tuần tự; nhưng ở truy cập ngẫu nhiên mmap thắng lớn 12,8 lần vì không syscall mỗi lần.