Trong hàng nghìn truy vấn của hệ thống thật, tối ưu cái nào trước? pg_stat_statements xếp hạng theo tổng thời gian, và số liệu thật cho thấy một truy vấn 0.007ms có thể ngốn nhiều hơn truy vấn 81ms gấp 7 lần.
pg_stat_statements cho bức tranh tổng thể, nhưng để bắt tận tay một câu chậm cá biệt kèm nguyên văn tham số, bạn cần log_min_duration_statement. Xem một truy vấn 98ms tự động vào log, câu nhanh thì không.
log_min_duration_statement cho biết câu nào chậm, nhưng không cho biết vì sao. auto_explain tự đính EXPLAIN ANALYZE đầy đủ vào log cho truy vấn chậm, kèm số dòng và buffer thật, không cần chạy lại.
EXPLAIN mặc định in text khó đọc với truy vấn phức tạp. FORMAT JSON cho ra dữ liệu có trường tên, dán vào công cụ trực quan để có cây màu tô đỏ node chậm. Xem JSON thật và cách dùng.
B-tree là loại index mặc định và quan trọng nhất. Hiểu cấu trúc cây cân bằng ba tầng của nó — soi bằng pageinspect — giải thích vì sao tìm kiếm nhanh cỡ logarit, nền tảng cho mọi quyết định đánh index.
Index không phải lúc nào cũng nhanh hơn. Khi truy vấn lấy nhiều dòng, quét tuần tự lại rẻ hơn — và planner cố tình bỏ index. Đo thời gian thật cả hai chiều để thấy planner chọn đúng, và hiểu độ chọn lọc.