Mở đầu sê-ri 50 phần về hiệu năng Linux. Bốn kiểu nghẽn — CPU, đĩa, bộ nhớ, chuyển ngữ cảnh — trông giống nhau nếu chỉ nhìn một con số, và cái này giả trang thành cái kia. Đo thật cả bốn: nghẽn đĩa cho CPU rảnh 3% (nhưng 94% là chờ), nghẽn khoá đẩy chuyển ngữ cảnh lên 964.760 lần/giây. Một quy trình sáu bước đọc vmstat để không mua nhầm CPU cho một máy nghẽn đĩa.
Ba con số uptime trả về gần như ai cũng đọc sai theo hai kiểu. Thứ nhất: Linux đếm cả tiến trình đợi đĩa, nên load cao không có nghĩa CPU bận — đo được load tăng 4 đơn vị trong khi CPU rảnh 45%. Thứ hai: chúng là trung bình trượt 1/5/15 phút, nói vừa rồi thế nào chứ không nói bây giờ — load còn 12,65 trên máy đã tắt sạch tải. Load để thấy xu hướng, không để chẩn đoán tức thời.
top là công cụ ai cũng mở đầu tiên, và cột nào cũng có một cách đọc sai. VIRT là chỗ đã đặt trước, không phải RAM đang dùng; %CPU tính theo một nhân nên tổng có thể vượt 100% nhiều lần; và cả RES lẫn %MEM đều đếm trùng bộ nhớ dùng chung nên cộng lại luôn thổi phồng. Con số không trùng lặp là PSS — thứ top không hiện vì tính nó tốn kém.
Ba con số us, sy, wa có trong mọi công cụ đo Linux, và mỗi loại tải để lại một dấu vết riêng. Nhưng phép đo quan trọng nhất bài là chỗ wa nói dối: giữ nguyên tải đĩa, thêm 14 tiến trình tính toán, iowait tụt từ 35 xuống 4 trong khi số tiến trình bị chặn ở I/O không đổi một chút nào. Trên máy chủ đầy tải, wa gần như luôn thấp — đúng lúc cần nó nhất thì nó im.
Hai tiến trình trên cùng một nhân: 0,63 µs. Trên hai nhân khác nhau: 12,4 µs. Và luồng không rẻ hơn tiến trình.
CFS chia CPU đều 1/N như nó hứa. Nhưng nice 19 — mức ưu tiên thấp nhất — vẫn nhận đúng một nửa CPU, cho tới khi ép cả hai tiến trình vào cùng một nhân; lúc đó tỉ lệ khớp chính xác bảng trọng số của CFS. Lý do: nice là trọng số trong MỘT hàng đợi chạy, và hai tiến trình ở hai nhân khác nhau không có gì để cân. Trên máy nhiều nhân, nice chỉ có tác dụng khi số tiến trình vượt số nhân.