Lập trình 22/09/2026 6 phút

XSS: khi dữ liệu người dùng biến thành mã, và vì sao html/template tự escape theo ngữ cảnh

XSS xảy ra khi dữ liệu người dùng được nhúng vào trang mà không mã hoá, biến thành mã JavaScript chạy trong trình duyệt nạn nhân. Bài này đo thật trong Go: text/template để nguyên thẻ script (lỗ hổng), html/template tự mã hoá thành text vô hại; và cùng một chuỗi được escape KHÁC nhau tuỳ ngữ cảnh — HTML dùng <, JavaScript dùng \u003c, URL dùng %3c. Mã hoá đúng ngữ cảnh là chìa khoá chống XSS.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Bốn kiểu RPC của gRPC: unary, server/client/bidirectional streaming — chạy thật cả bốn

REST chỉ có một mô hình: request rồi response. gRPC có bốn, mở khoá bằng từ khoá stream trong .proto. Bài này chạy thật cả bốn trong một service: unary (1 req→1 resp), server streaming (1 req→5 resp), client streaming (4 req→1 resp tổng đúng 500), và bidirectional (3 msg↔3 msg xen kẽ). Mỗi kiểu hợp một dạng dữ liệu khác nhau, và chọn đúng kiểu là một quyết định thiết kế API thật.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Zero-copy serialization: đọc một field trong 0,25 nano giây, không cấp phát

JSON và Protobuf phải giải mã cả bản ghi thành struct trước khi đọc một field — lãng phí khi bạn chỉ cần vài field trong message lớn. Zero-copy (FlatBuffers, Cap'n Proto) đọc thẳng field từ buffer bằng offset, không giải mã, không cấp phát. Bài này đo thật bằng Go: đọc một trường mất 0,25 ns và 0 lần cấp phát, so với 1524 ns và 9 lần khi phải unmarshal cả bản ghi — nhanh hơn khoảng 6000 lần.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Tổng kết sê-ri Redis: khi nào dùng Redis khi nào không, và checklist vận hành đúc kết từ 11 bài đo thật

Mười một bài, hàng chục phép đo thật — giờ gộp lại thành quyết định dùng được. Bài tổng kết này so Redis với Memcached và database để biết khi nào chọn cái nào, một cây quyết định có nên dùng Redis, và một checklist vận hành ánh xạ về từng bài: kiểu dữ liệu, pipeline, Lua nguyên tử, TTL và eviction, Streams, lock, rate limit, persistence, tránh big key. Redis đi TRƯỚC database, không thay database.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

MessagePack: JSON nhị phân — nhưng đo thật cho thấy nó không nhỏ như bạn tưởng

MessagePack được quảng cáo là JSON nhị phân gọn hơn. Đúng, nhưng đo thật cho con số khiêm tốn hơn kỳ vọng: cùng một đơn hàng, MessagePack mặc định chỉ nhỏ hơn JSON 1,08 lần, bật compact ints được 1,25 lần — còn xa Protobuf (~2 lần). Lý do lộ ra khi nhìn byte: MessagePack vẫn lưu tên field trong map. Điểm mạnh thật của nó là giải mã nhanh ~2,4 lần JSON và đổi đúng một dòng code.

Lập trình 22/09/2026 6 phút

Nhóm bắt và thay thế: dùng regex để biến đổi chuỗi, không chỉ để tìm

Regex không chỉ tìm — nó trích và dựng lại. Bài này đo thật: nhóm (...) cắt '2026-09-22' thành ba phần, nhóm đặt tên (?P<nam>) đọc bằng tên, re.sub đổi 'yyyy-mm-dd' thành 'dd/mm/yyyy' bằng \3/\2/\1, sed đổi 'Nguyen Van A' thành 'Van A, Nguyen'. Và vì sao (?:...) không được đếm lại quan trọng: thêm một cặp () thừa làm \1 trong thay thế trỏ sai.