Serialize chỉ là copy dữ liệu ra byte nên nhanh? Đo ra: binary memcpy đúng là gần như chỉ sao chép (0,48 ns/bản ghi, ~38 GB/s), nhưng ghi ra text từng trường chậm hơn 52 lần và parse chậm hơn 29 lần vì phải format/parse mỗi số. Còn binary memcpy nhanh thì lại không di động: endianness, padding, con trỏ đều vô nghĩa qua máy khác.
Immutable chậm vì cứ phải copy mỗi lần đổi? Đo ra: đúng một nửa — cập nhật một trường nhiều lần thì immutable naive chậm hơn mutable 101 lần (142,7 vs 1,4 ns) vì mỗi lần đổi phải copy cả đối tượng. Nhưng chia sẻ để đọc thì ngược lại: immutable chia sẻ tự do không tốn gì, còn mutable phải copy phòng thủ mỗi lần trao đi — chậm hơn immutable 97 lần.
Giữ nhiều phiên bản của một cấu trúc thì phải copy cả nó mỗi lần sửa, tốn O(n)? Đo ra: một persistent vector kiểu trie nhánh 32 chỉ copy đường dẫn tới phần đổi — update nhanh hơn copy cả mảng 319 lần, và mỗi phiên bản mới tốn 1,76 KB thay vì 4 MB, ít hơn 2345 lần. Còn đọc thì chỉ chậm hơn mảng phẳng 1,1 lần vì nhánh rộng giữ cây nông.
Lock-free không dùng khóa nên luôn nhanh hơn mutex? Đo ra: với ít luồng thì atomic nhanh hơn hẳn (1 luồng mutex 4,1 ns vs atomic 1,6 ns), nhưng 8 luồng tranh gay gắt một biến thì atomic fetch_add chỉ ngang mutex (20,8 vs 22,1 ns) và CAS-loop tự viết tệ hơn mutex 6,8 lần (141,5 ns) vì thử lại liên tục. Và mutex không tranh chỉ tốn vài ns.
Hash map O(1) nên luôn nhanh nhất cho tra cứu? Đo ra: với khóa chuỗi (băm phải đọc cả 24 ký tự ~10ns), quét tuyến tính một mảng nhỏ thắng hash map tới n≈16 — vì hằng số nhỏ hơn nhiều: cache liền, so sánh thoát sớm, không băm, không con trỏ. Big-O là tiệm cận n→vô cùng; ở n nhỏ chính hằng số quyết định, và điểm giao tùy giá của khóa.
Cứ đo thời gian là biết ngay độ phức tạp? Đo ra: ở n nhỏ hằng số và overhead lấn át nên tỉ số T(2n)/T(n) lung tung (1,0/4,0/1,75), và cache tạo gãy khúc — truy cập ngẫu nhiên nhảy từ 0,9ns (L1) lên 96ns (RAM), khiến vòng O(n) trông siêu tuyến tính. Nhưng đo đúng cách thì tỉ số hội tụ chính xác: O(n)→2,00, O(n log n)→2,07.