Sau khi ghi hết hoá đơn, thanh toán, bút toán… câu hỏi lớn của chủ doanh nghiệp là hai cái: "Công ty đang CÓ gì và NỢ gì?" và "Kỳ này LÃI hay LỖ?". Hai câu đó ứng với hai báo cáo tài chính cốt lõi: Bảng cân đối kế toán và Báo cáo lãi lỗ. Bài này giải thích chúng và nói thẳng Odoo Community làm được tới đâu.

Hai báo cáo, hai câu hỏi

  • Bảng cân đối kế toán (Balance Sheet) — chụp tại một thời điểm: Tài sản = Nợ phải trả + Vốn chủ sở hữu. Trả lời "công ty đang có gì (tiền, hàng, khoản phải thu) và nguồn ở đâu (nợ ai, vốn chủ)". Hai vế luôn bằng nhau — đó là lý do gọi là "cân đối".
  • Báo cáo lãi lỗ (Profit & Loss) — tổng kết trong một kỳ: Doanh thu − Chi phí = Lãi/Lỗ. Trả lời "kỳ này làm ăn lời hay lỗ".

Cả hai đều dựng lên từ các bút toán bạn đã ghi — không phải nhập lại gì.

Nền của mọi báo cáo: bút toán luôn cân

Vào Hoá đơn → Kế toán → Hạng mục bút toán, gom theo bút toán:

Hạng mục bút toán gồm 14 bút toán BILL BNK1 INV MISC PBNK1 RINV, mỗi dòng có Nợ và Có, tổng cộng Nợ 210.885.000 bằng Có 210.885.000

Hình 1: Toàn bộ bút toán của công ty (14 bút toán từ hoá đơn, thanh toán, ghi tay…). Điều quan trọng: dòng tổng dưới cùng Nợ 210.885.000 = Có 210.885.000 — mọi thứ cân bằng tuyệt đối. Chính từ kho dữ liệu cân bằng này, Odoo cộng theo nhóm tài khoản để ra Bảng cân đối (nhóm tài sản/nợ/vốn) và Lãi lỗ (nhóm doanh thu/chi phí).

Lưu ý: công ty mẫu để tiền tệ USD nên số có dấu $; đọc như tiền Việt.

Báo cáo công nợ: ai nợ mình, mình nợ ai

Một báo cáo rất hay dùng mà Community có sẵn là Sổ cái đối tác — công nợ theo từng khách/nhà cung cấp. Vào Kế toán → Sổ cái đối tác:

Sổ cái đối tác nhóm theo đối tác: Nguyễn Văn An còn phải thu 5.500.000, Nông trại Cà Phê Đắk Lắk còn phải trả 60.000.000, số dư ròng âm 54.500.000

Hình 2: Sổ cái đối tác. Nguyễn Văn An còn phải thu 5.500.000 (khách nợ mình), Nông trại Cà Phê Đắk Lắk còn phải trả 60.000.000 (mình nợ nhà cung cấp). Đây là dữ liệu đi thẳng vào phần khoản phải thu/phải trả của Bảng cân đối.

Nói thẳng: báo cáo tài chính tương tác là bản Doanh nghiệp

Trung thực như các bài trước:

  • Bản Enterprise có báo cáo tài chính tương tác rất đẹp: mở Bảng cân đối hay Lãi lỗ dạng bảng gập/mở, bấm vào từng dòng để soi chi tiết, so sánh kỳ, xuất PDF/Excel. Module đó (account_reports) không có trong bản Community này — mình đã kiểm.
  • Bản Community cung cấp dữ liệu sổ đầy đủ (Hạng mục bút toán, Sổ cái đối tác như trên) — từ đó bạn tự tổng hợp ra Bảng cân đối/Lãi lỗ (qua nhóm tài khoản, hoặc xuất ra bảng tính). Mình không dựng màn báo cáo Enterprise không có thật.

Người mới nên hiểu tới đâu?

  • Nắm ý nghĩa hai báo cáo: Bảng cân đối = có gì/nợ gì tại một thời điểm; Lãi lỗ = lời/lỗ trong một kỳ.
  • Community: có đủ dữ liệu gốc (bút toán cân bằng, sổ đối tác) để dựng báo cáo.
  • Muốn báo cáo tài chính bấm-xem tức thì: cần Enterprise.

Nhớ ba ý

  1. Bảng cân đối (Tài sản = Nợ + Vốn, tại một thời điểm) và Lãi lỗ (Doanh thu − Chi phí, trong một kỳ) là hai báo cáo cốt lõi.
  2. Cả hai dựng từ bút toán — mà bút toán trong Odoo luôn cân bằng Nợ = Có.
  3. Báo cáo tài chính tương tác là Enterprise; Community cho dữ liệu sổ (Hạng mục bút toán, Sổ cái đối tác) để tổng hợp.

Nói tới sổ và công nợ, phần tiếp đi sâu hơn vào chúng. Phần 121 sẽ xem sổ cái và số dư khách hàng/nhà cung cấp cụ thể hơn.