Bài trước ta gắn nhãn chi phí theo quán/bộ phận. Bước tự nhiên tiếp theo: đặt hạn mức — "quán Quận 1 tháng này chỉ được chi 50 triệu" — rồi cuối kỳ soi thực tế có vượt không. Đó là Ngân sách (Budgets). Bài này giới thiệu khái niệm và nói thẳng nó nằm ở bản nào.
Ngân sách là gì?
Ngân sách là kế hoạch tiền đặt trước cho một kỳ:
- Với mỗi bộ phận/dự án (tài khoản phân tích) và mỗi khoảng thời gian, bạn khai hạn mức dự kiến chi hoặc thu.
- Trong kỳ, hệ thống so thực tế với kế hoạch: đã chi bao nhiêu so với hạn mức, còn lại bao nhiêu, vượt hay chưa.
Ví dụ: ngân sách chi phí "Quán Quận 1" tháng 9 là 50 triệu; đến giữa tháng đã chi 35 triệu → còn 15 triệu, đạt 70%. Nhờ vậy quản lý chủ động chứ không đợi cuối tháng mới tá hỏa.
Ngân sách gắn với kế toán phân tích
Ngân sách không đứng một mình — nó bám vào tài khoản phân tích (bài trước). Mở một tài khoản phân tích như "Quán Quận 1":
Hình 1: Tài khoản phân tích "Quán Quận 1" (kế hoạch "Bộ phận"). Nút "Biên lợi nhuận gộp" phía trên cho thấy Community đã theo dõi được số thực tế dồn về từng quán. Ngân sách sẽ đặt một con số kế hoạch bên cạnh con số thực tế này để so sánh — đó chính là phần việc của tính năng Budgets.
Nói thẳng: Ngân sách là bản Doanh nghiệp
Đây là chỗ phải trung thực. Vào Ứng dụng và tìm "Ngân sách":
Hình 2: Tìm phân hệ "Ngân sách" trong Ứng dụng → "Không tìm thấy phân hệ!". Mình cũng đã kiểm ở tầng kỹ thuật: module quản lý ngân sách (account_budget) không tồn tại trong bản Community này. Nói cách khác, công cụ Ngân sách (đặt hạn mức + so thực tế/kế hoạch) thuộc bản Doanh nghiệp (Enterprise) — mình không có màn đó để chụp và sẽ không dựng ra.
Vậy trên Community làm gì được?
Không có công cụ Ngân sách tự động, nhưng bạn vẫn theo dõi thực tế rất tốt:
- Kế toán phân tích (bài 118) cho biết thực chi/thực thu từng quán/dự án — nửa còn lại của bài toán ngân sách.
- Bạn có thể đặt hạn mức ở ngoài (bảng tính) rồi đối chiếu tay với số thực tế mà Odoo cung cấp.
- Khi cần so kế hoạch–thực tế tự động ngay trong Odoo, đó là lúc cân nhắc bản Enterprise.
Người mới nên hiểu tới đâu?
- Khái niệm: ngân sách = hạn mức kế hoạch; giá trị nằm ở việc so với thực tế để kiểm soát chi tiêu.
- Community: nắm chắc thực tế qua kế toán phân tích; hạn mức có thể quản ngoài.
- Muốn ngân sách tích hợp sẵn: cần Enterprise.
Nhớ ba ý
- Ngân sách đặt hạn mức chi/thu theo bộ phận/kỳ, rồi so thực tế với kế hoạch để kiểm soát.
- Nó bám vào tài khoản phân tích; Community đã lo được phần theo dõi thực tế.
- Công cụ Ngân sách đầy đủ là Enterprise (
account_budgetkhông có trong Community) — bài này nói đúng ranh giới, không dựng màn giả.
Dù ngân sách là Enterprise, các báo cáo tài chính cốt lõi vẫn rất quan trọng. Phần 120 sẽ xem báo cáo tài chính: Bảng cân đối kế toán và Lãi lỗ.
