Mỗi hoá đơn đều có dòng thuế GTGT cộng thêm vào tiền hàng. Con số đó không phải gõ tay từng lần — Odoo lưu sẵn các "loại thuế" và tự áp vào hoá đơn. Bài này chỉ cho bạn nơi cấu hình thuế, phân biệt thuế bán/mua, và cách khai đúng các mức GTGT của Việt Nam.
Danh sách các loại thuế
Vào Hoá đơn → Cấu hình → Thuế:
Hình 1: Danh sách Thuế (8 loại). Cột quan trọng: Tên thuế, Loại thuế (Bán hàng / Mua hàng), Đang hoạt động. Bạn thấy các mức GTGT Việt Nam đã được khai: Thuế GTGT 10% (bán), Thuế GTGT 10% (mua vào), Thuế GTGT 8%, Thuế GTGT 5% — bên cạnh vài loại mặc định như "15%" và "0% Exports/Imports".
Mỗi dòng là một quy tắc tính thuế. Khi bán một sản phẩm có gắn "Thuế GTGT 10%", Odoo tự cộng 10% tiền hàng làm thuế trên hoá đơn — bạn không tính tay.
Thuế bán và thuế mua — đừng lẫn
Cột Loại thuế phân hai hướng, rất quan trọng:
- Thuế bán hàng (đầu ra): thuế bạn thu của khách khi bán, rồi nộp cho nhà nước. Gắn vào sản phẩm/hoá đơn bán.
- Thuế mua hàng (đầu vào): thuế bạn trả cho nhà cung cấp khi mua, được khấu trừ. Gắn vào hoá đơn mua.
Vì thế mới có cả "Thuế GTGT 10%" (bán) lẫn "Thuế GTGT 10% (mua vào)" — cùng 10% nhưng dùng ở hai đầu khác nhau, hạch toán vào tài khoản thuế khác nhau.
Các mức GTGT của Việt Nam
Thuế GTGT ở Việt Nam thường gặp bốn mức:
| Mức | Áp dụng phổ biến |
|---|---|
| 0% | Hàng xuất khẩu |
| 5% | Một số hàng thiết yếu (nước sạch, thiết bị y tế, nông sản…) |
| 8% | Mức giảm tạm thời cho nhiều nhóm hàng hoá, dịch vụ |
| 10% | Mức phổ thông cho phần lớn hàng hoá, dịch vụ |
Trong bài này mình đã thêm sẵn các mức 5%, 8%, 10% (bán và mua) để danh sách sát thực tế Việt Nam. Bạn tạo mới rất dễ: bấm Mới, đặt tên, chọn Loại (Bán/Mua) và gõ số phần trăm.
Mở một loại thuế ra xem
Bấm vào "Thuế GTGT 10%":
Hình 2: Form "Thuế GTGT 10%". Cách tính thuế = "Phần trăm", Loại thuế = "Bán hàng", Số tiền = 10%. Phần dưới là Phân bổ (Distribution): dòng "Cơ sở" (phần tiền hàng gốc) và dòng "thuế" 100% (toàn bộ tiền thuế đi vào tài khoản thuế). Đây là cách Odoo biết tách một dòng hoá đơn thành tiền hàng và tiền thuế để hạch toán riêng.
Bạn hầu như không cần đụng tới phần "Phân bổ" phức tạp này — Odoo đặt sẵn đúng. Chỉ cần hiểu: một loại thuế = một số phần trăm + cách tách tiền hàng và tiền thuế.
Nó chạy tự động thế nào?
Khi bạn lập hoá đơn:
- mỗi dòng hàng lấy thuế mặc định của sản phẩm (ví dụ GTGT 10%),
- Odoo tự tính tiền thuế = 10% × tiền hàng,
- rồi cộng vào tổng và hạch toán tiền thuế vào tài khoản thuế riêng.
Ở hoá đơn mẫu INV/2026/00001, phần "chưa thuế" và "tổng" chênh nhau chính là khoản GTGT mà Odoo tự thêm.
Nói thật về bản demo
Hệ thống nạp sẵn vài loại thuế mặc định kiểu Mỹ ("15%", "0% Exports/Imports") — mình giữ nguyên, không xoá. Các mức GTGT Việt Nam (5/8/10%) là mình thêm vào cho đúng bối cảnh, và đó là thao tác thật bạn cũng sẽ làm khi triển khai. Khi dùng thật, bạn nên tải gói địa phương hoá kế toán Việt Nam để có sẵn bộ thuế và tài khoản chuẩn.
Nhớ ba ý
- Thuế trong Odoo là các bản ghi "quy tắc tính thuế"; gắn vào sản phẩm/hoá đơn là Odoo tự tính.
- Phân biệt thuế bán (đầu ra, thu của khách) và thuế mua (đầu vào, trả cho NCC) — cùng %, khác cách hạch toán.
- Việt Nam có 4 mức GTGT (0/5/8/10%); khai bằng nút Mới với đúng Loại và phần trăm.
Có thuế rồi, còn chuyện "khi nào khách phải trả tiền"? Phần 107 sẽ xem Điều khoản thanh toán — trả ngay, trả sau 30 ngày, hay chia nhiều đợt.
