Lập trình 22/09/2026 8 phút

ETag và request có điều kiện: đo thật 1.000 lần poll — 304 cắt 62 MB xuống 0,1 MB, nhưng chỉ ETag từ version mới cắt được việc của server

Client poll một danh sách 200 sản phẩm 1.000 lần trong khi dữ liệu không đổi. Không ETag: 62,2 MB qua dây và 1.000 query nặng. ETag băm từ thân phản hồi: 999 lần 304, còn 0,1 MB — nhưng server vẫn chạy đủ 1.000 query và p50 y hệt 0,24 ms, vì phải render xong mới biết là không đổi. ETag tính từ version trong database: cũng 0,1 MB, nhưng chỉ 1 query nặng và p50 còn 0,098 ms. Cùng ETag đó dùng cho If-Match trên PUT: hai người cùng sửa một sản phẩm, không kiểm thì bản của người đầu mất không dấu vết, có If-Match thì người sau nhận 412.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Cache-Control trên HTTP API: đo thật qua nginx — max-age=5 cắt 99% request tới origin, và lúc hết hạn stale-while-revalidate cho 50 client đồng thời chỉ lọt 1

Origin Go mất 40 ms mỗi request, nginx proxy_cache đứng trước làm cache dùng chung, client bắn 300 request trong 12 giây cho từng chỉ thị Cache-Control. Không header, no-store và private: cả 300 tới origin, p50 44 ms. max-age=5: 3 tới origin, p50 0,8 ms, dữ liệu cũ tối đa 5,93 giây. Thứ max-age không chữa được là khoảnh khắc hết hạn: 50 client gọi đúng lúc đó thì 50 request lọt tới origin; thêm stale-while-revalidate=30 thì chỉ 1 lọt, 49 client còn lại nhận bản cũ trong 4 ms. Kèm chuyện private bị cache dùng chung bỏ qua, và s-maxage để tách hạn cho cache dùng chung với trình duyệt.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Nén response API: đo thật gzip và brotli — JSON 21 KB còn 2,2 KB trong 125 µs, brotli-11 tốn 16,85 ms cho thêm 2%, và thân 11 byte nén xong thành 35 byte

Đo nén trên JSON thật từ PostgreSQL, từ 308 byte tới 2,09 MB: gzip-6 đưa 21,2 KB xuống 2,2 KB (10,6%) với 125 µs nén và 26 µs giải. Mức nén gần như không quan trọng với JSON — gzip-1 và gzip-9 chênh 0,3 điểm phần trăm — nhưng brotli-11 tốn 16,85 ms, gấp 135 lần brotli-4, để mua thêm 1 điểm. Hai trường hợp nén làm hại: thân dưới 100 byte phình thêm 24 byte, và JSON chứa ảnh base64 chỉ còn 75% nhưng tốn CPU gấp 17 lần. Kèm thương lượng Accept-Encoding qua HTTP thật, header Vary bắt buộc, và điểm hoà vốn theo băng thông tính từ số đo.

Lập trình 22/09/2026 8 phút

Giới hạn tần suất API: đo thật trên Redis — bản đọc-rồi-ghi cho qua 50/50 khi giới hạn là 20, fixed window lọt gấp đôi ở biên cửa sổ, và client phớt lờ 429 gửi 52.853 request để lấy 100 thành công

Token bucket trên Redis 7 viết hai cách: hai lệnh rời (HMGET rồi HSET) và một script Lua nguyên tử. 50 request đến cùng lúc với giới hạn 20: bản rời cho qua 50/50 ở hai trên ba lần chạy, bản Lua đúng 20/50 mọi lần. Fixed window cho lọt 200 request trong 0,6 giây quanh biên cửa sổ khi giới hạn là 100/10 giây; sliding log đúng 100. Server trả RateLimit-Limit, RateLimit-Remaining và Retry-After: client cần 100 request thành công ở 20 request/giây — phớt lờ 429 gửi 52.853 request, retry cố định 50 ms gửi 175, tôn trọng Retry-After gửi 104, cả ba cùng mất 4 giây.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Thiết kế payload: đo thật N+1 qua HTTP — 51 request mất 172,7 ms so với 1 request 3,1 ms, và expand mà server tự N+1 vào database thì chỉ đổi chỗ vấn đề

Một màn hình cần 50 review kèm tên và giá sản phẩm. Client làm N+1 qua HTTP: 51 request, 51 query, 172,7 ms với RTT giả lập 2 ms; chạy song song 10 luồng còn 31,2 ms nhưng vẫn 51 request. Endpoint bulk ?ids= còn 2 request, 7,6 ms. ?expand=product còn 1 request, 3,1 ms — nhưng chỉ khi server gom id thành một query IN; bản server tự lặp từng sản phẩm vẫn tốn 51 query. Chọn trường ?fields=id,ten,gia cắt 3,0 KB xuống 0,4 KB vì mỗi sản phẩm mang theo mô tả 256 ký tự màn hình không hiện. Ở RTT 20 ms, N+1 là 1,17 giây cho 50 dòng.

Lập trình 22/09/2026 7 phút

Validation và hợp đồng đầu vào: đo thật — để lỗi lọt tới database là 1.000 rollback, kiểm-rồi-chèn tạo 48 dòng trùng cho một email, và gom lỗi giảm 6 vòng gửi còn 2

Cùng một request sai, 1.000 lần: để database bắt bằng CHECK tốn 110 µs và 1.000 rollback thật đếm từ pg_stat_database, thân lỗi mang tên constraint; kiểm ở biên tốn 41 µs, 0 rollback, thân lỗi mang tên trường. Form sai 5 trường: dừng ở lỗi đầu bắt client gửi 6 vòng, gom mọi lỗi còn 2. Nhưng kiểm ở biên không thay được ràng buộc: 50 request đăng ký cùng email đến cùng lúc, có bước băm bcrypt 60 ms giữa SELECT và INSERT, tạo 48 dòng trùng; UNIQUE trong database giữ đúng 1 và trả 409. Thân 20 MB: không giới hạn thì đọc hết rồi mới chê sau 66,6 ms, MaxBytesReader 1 MB trả 413 sau 2,1 ms.