Tưởng VSZ là bộ nhớ tiến trình dùng, và cộng RSS các tiến trình ra tổng RAM? Tôi đo thử: malloc 3GB chưa chạm cho VSZ ~3GB nhưng RSS chỉ ~1MB; và RSS 1016KB nhưng PSS chỉ 453KB vì trang thư viện chia sẻ bị đếm đủ trong RSS. Ba con số, ba nghĩa — chọn nhầm là hiểu sai hoàn toàn.
Tưởng chạy một lần trước/sau là đủ biết một tinh chỉnh có tác dụng? Tôi đo thử: cùng một getpid không đổi gì, một phép đo có thể ra 99,8 hoặc 197,9 ns (chênh 2 lần) tùy nhiễu; chỉ min-của-nhiều-lần mới tái lập, và phải cô lập đúng một biến. Đây là nền của mọi con số trong sê-ri.
Tổng kết 45 phần đo thật hệ điều hành trong container Linux: một thang độ trễ trải ~36.000 lần (từ 0,25ns đọc RAM tuần tự tới 9µs đánh thức luồng), và bốn mẫu trực giác-sai lặp đi lặp lại — chi phí per-thao-tác, cái đắt là phải ngủ, cấp phát lười, đoán được hơn nhanh thô.
Tôi đo trên Apple M4: gọi hàm thường 0,70 ns, còn getpid() — một syscall chẳng làm gì hữu ích — tốn 100,30 ns, chênh 143 lần, toàn bộ là chi phí đi sang nhân rồi về. Bóc tách 100 ns ấy: gần 19 ns là bộ lọc seccomp Docker gắn lên mọi container, và vDSO cho thấy tránh được cú vượt biên thì clock_gettime nhanh gấp 10,7 lần.
Cùng một file C, cùng cờ -O2, chạy ở ba nơi trên một chiếc M4: chạy thẳng, container arm64, container x86_64. Cái vỏ container gần như miễn phí với CPU và bộ nhớ. Nhưng phiên dịch kiến trúc tính tiền từ 1,76 lần tới 174 lần trong CÙNG một chương trình — không tóm tắt được thành một con số.
fork() không copy dữ liệu nhờ copy-on-write, ai cũng biết — nhưng nó vẫn sao bảng trang, và chi phí đó tỉ lệ với RSS của cha. Tôi đo fork/vfork/posix_spawn khi cha giữ tới 1 GB: fork lên 3.850 µs còn vfork/posix_spawn phẳng lì, và tắt THP làm fork chậm thêm 9,3 lần. Vì sao THP che gần hết chi phí, đo bằng con số.