#database

165 bài viết
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Năm kiểu dữ liệu Redis: chọn đúng kiểu quyết định cả tốc độ lẫn bộ nhớ (leaderboard, bạn chung, và cái giá của sorted set)

Redis không phải chỉ là key-value string — nó có năm kiểu dữ liệu, mỗi kiểu giải một lớp bài toán. Bài này demo thật trong redis-lab cả năm: string/hash/list/set/sorted set, với use case thật (leaderboard bằng sorted set, bạn chung bằng SINTER một lệnh). Rồi đo MEMORY USAGE để thấy đánh đổi: hash 88 byte nhỏ hơn JSON 96 byte, nhưng sorted set tốn 87KB so với set 40KB cho cùng 1000 phần tử — cái giá của khả năng xếp hạng.

#redis#performance#backend#database#data-structures
3
Lập trình 22/09/2026 6 phút

MVCC trong PostgreSQL: vì sao đọc không chặn ghi, và UPDATE không sửa tại chỗ

Nhiều database khóa hàng khi đọc để tránh đọc dở dang — PostgreSQL thì không, nhờ MVCC. Bài này đo thật với hai phiên psql đồng thời: khi phiên A UPDATE balance=999 chưa commit, phiên B vẫn đọc được balance=100 (bản cũ) mà không bị chặn. Xem metadata ẩn xmin/xmax/ctid để hiểu vì sao UPDATE tạo phiên bản mới thay vì sửa tại chỗ.

#mvcc#transaction#database#postgresql#concurrency
2
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Bốn mức cô lập giao dịch PostgreSQL: đọc bẩn, đọc lặp sai, phantom — đo thật từng cái

Mức cô lập giao dịch quyết định một giao dịch được thấy gì từ giao dịch khác đang chạy. Bài này đo thật trên pg-lab từng bất thường: ở Read Committed đọc cùng hàng hai lần ra 100 rồi 200 (đọc lặp sai), ở Repeatable Read vẫn 100 (an toàn). Và sự thật ít người biết: PostgreSQL không có đọc bẩn kể cả khi đặt Read Uncommitted.

#isolation#transaction#database#postgresql#concurrency
3
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Read Committed vs Repeatable Read: cùng code, kết quả khác — và lost update âm thầm

Hai mức cô lập trông giống nhau cho đến khi có ghi đồng thời. Bài này đo thật trên pg-lab mẫu đọc-tính-ghi kinh điển: ở Read Committed, hai giao dịch cùng +10 cho kết quả 110 thay vì 120 — lost update âm thầm, không báo lỗi. Ở Repeatable Read, PostgreSQL phát hiện và báo could not serialize access, buộc thử lại — và lần thử lại cho đúng 120.

#isolation#database#lost-update#postgresql#concurrency
4
Lập trình 22/09/2026 7 phút

Serializable và write skew: lỗi đồng thời mà Repeatable Read không bắt được

Có một loại bug đồng thời tinh vi hơn lost update: hai giao dịch đọc chung một điều kiện rồi ghi hai hàng khác nhau, phá vỡ một ràng buộc mà không cái nào tự biết. Bài này đo thật trên pg-lab ví dụ hai bác sĩ cùng xin nghỉ: ở Repeatable Read cả hai thành công và còn 0 người trực (sai), ở Serializable một giao dịch bị hủy với lỗi read/write dependencies và ràng buộc được giữ.

#serializable#database#postgresql#write-skew#concurrency
3
Lập trình 22/09/2026 6 phút

Khóa hàng trong PostgreSQL: FOR UPDATE, lock wait, và cách chẩn đoán query bị treo

MVCC giúp đọc không chặn ghi, nhưng khi cần 'đọc rồi chắc chắn ghi' bạn phải khóa hàng tường minh bằng FOR UPDATE. Bài này đo thật trên pg-lab: phiên thứ hai chờ 2.535 ms cho phiên thứ nhất nhả khóa cùng hàng, quan sát pg_locks và wait_event=Lock/transactionid, và NOWAIT báo lỗi ngay thay vì chờ. Hai view vàng để chẩn đoán treo vì khóa.

#for-update#database#lock#postgresql#concurrency
4