Bạn mua một máy pha cà phê 3,8 triệu, dùng được 5 năm. Ghi luôn 3,8 triệu vào chi phí tháng mua thì tháng đó "lỗ nặng", còn các năm sau dùng máy lại không tính chi phí gì — sai bản chất. Cách đúng là chia đều giá trị máy ra nhiều năm: đó là khấu hao tài sản cố định. Bài này giới thiệu khái niệm và chỉ rõ Odoo Community làm được tới đâu.
Tài sản cố định là gì?
Tài sản cố định là những thứ dùng lâu dài (nhiều năm) để phục vụ kinh doanh: máy móc, thiết bị, xe cộ, nhà xưởng… Khác với hàng để bán (tồn kho) hay chi phí tiêu ngay (điện, lương), tài sản cố định:
- có giá trị lớn, dùng nhiều kỳ,
- được phân bổ giá trị dần vào chi phí theo thời gian sử dụng — gọi là khấu hao.
Ví dụ máy pha 3,8 triệu, khấu hao 5 năm → mỗi năm tính 760.000 vào chi phí. Sổ sách phản ánh đúng: máy "mòn" dần, chi phí rải đều.
Trong Odoo, tài sản nằm ở tài khoản nào?
Ngay bản Community, Hệ thống tài khoản đã có sẵn các tài khoản dành cho tài sản. Vào Hoá đơn → Cấu hình → Hệ thống tài khoản, lọc "Asset":
Hình 1: Lọc theo "Asset" còn ba tài khoản tài sản: 101000 Current Assets (Tài sản lưu động — tiền, hàng ngắn hạn), 151000 Fixed Asset (Tài sản cố định — máy móc, thiết bị), và 191000 Non-current assets (Tài sản dài hạn). Tài khoản 151000 chính là nơi ghi nguyên giá các tài sản cố định như máy pha.
Mở tài khoản Fixed Asset ra, bạn thấy nó được phân Loại = "Tài sản cố định":
Hình 2: Tài khoản "Fixed Asset" mã 151000, Loại "Tài sản cố định". Khi mua một tài sản, bạn ghi nguyên giá vào đây; theo thời gian, phần khấu hao được chuyển dần sang tài khoản chi phí.
Khấu hao: tự động (Enterprise) hay ghi tay (Community)?
Đây là chỗ phải nói thẳng, không tô hồng:
- Bản Enterprise có app Tài sản (Assets) chuyên dụng: khai một tài sản, chọn số năm, Odoo tự lập lịch khấu hao và tự sinh bút toán mỗi kỳ. Rất tiện.
- Bản Community này KHÔNG có app đó — mình đã kiểm: module quản lý tài sản (
account_asset) không tồn tại trong bản Community. Vì thế bài này không có ảnh màn khấu hao tự động và không dựng nó ra như thể có sẵn. - Trên Community, bạn vẫn khấu hao được — bằng tay: mỗi kỳ ghi một bút toán Nợ Chi phí khấu hao / Có Hao mòn tài sản với số tiền của kỳ đó. Đúng nguyên tắc Nợ = Có, chỉ là làm thủ công thay vì tự động.
Người mới nên hiểu tới đâu?
- Phân biệt tài sản cố định (dùng nhiều năm, khấu hao) với chi phí tiêu ngay và hàng tồn kho.
- Community: ghi nguyên giá vào tài khoản Tài sản cố định (151000), rồi khấu hao bằng bút toán tay mỗi kỳ.
- Muốn tự động hoá lịch khấu hao và bút toán: cần bản Enterprise (app Tài sản).
Nhớ ba ý
- Tài sản cố định dùng nhiều năm, giá trị được khấu hao (phân bổ dần vào chi phí), không tính hết một lần.
- Community có sẵn tài khoản tài sản (151000 Fixed Asset…) để ghi nguyên giá; khấu hao làm bằng bút toán tay.
- App khấu hao tự động là Enterprise — bài này nói đúng ranh giới, không dựng màn Enterprise.
Cùng họ với khấu hao là chuyện "trả trước dùng dần". Phần 115 sẽ nói về doanh thu và chi phí trả trước — tiền nhận/trả trước rồi phân bổ dần theo kỳ.
