Công cụ 22/09/2026 6 phút

Quyền file Unix: chmod 755 nghĩa là gì, và vì sao thư mục thiếu x lại chặn cả file bên trong

chmod 755, 644, 600 — những con số ai cũng gõ nhưng ít người hiểu. Bài này chạy thật: giải mã số bát phân r=4 w=2 x=1, dạng ký hiệu u/g/o, và một điểm hay nhầm — x trên THƯ MỤC nghĩa là quyền đi vào (chạy với user nobody chứng minh thư mục thiếu x chặn đọc file bên trong), cùng umask quyết định quyền mặc định của file mới.

Công cụ 22/09/2026 4 phút

git stash: cất tạm việc dở để đổi nhánh gấp — và khác biệt pop vs apply

Đang sửa dở nửa chừng thì sếp bảo fix bug gấp ở nhánh khác — commit thì chưa xong, bỏ thì mất. git stash cất thay đổi vào ngăn tạm để working tree sạch lại, làm việc khác rồi lấy ra tiếp. Bài này đo thật bằng git 2.39: stash bỏ qua file untracked (phải -u), apply giữ stash còn pop thì xóa, và bản chất stash là commit ẩn.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Ba vùng của Git: working directory, index (staging) và repository

Ai cũng gõ git add rồi git commit, nhưng ít người biết index (staging) thực chất là gì. Bài này mổ xẻ ba vùng của Git bằng lệnh thật: index là một file nhị phân lưu SHA blob + mode + path, git add ghi blob mới và cập nhật index, và hai lệnh diff soi hai khe khác nhau — hiểu điều này giúp bạn đọc đúng git status và dùng đúng git reset.

Công cụ 22/09/2026 5 phút

Ref, HEAD và branch trong Git: một nhánh chỉ là một con trỏ 41 byte

Nhiều người tưởng tạo branch là sao chép cả dự án, nên ngại tạo nhánh. Thực ra một branch chỉ là một file 41 byte chứa SHA của commit. Bài này chứng minh bằng lệnh thật: HEAD trỏ tới ref, ref trỏ tới commit, tạo branch = ghi 41 byte, chuyển branch = đổi con trỏ HEAD — và vì sao Git khuyến khích bạn tạo nhánh thoải mái.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Lịch sử Git là một DAG: commit trỏ cha, và lưu snapshot chứ không lưu diff

Nhiều người tưởng Git lưu 'các thay đổi' (diff) giữa các commit. Thực ra mỗi commit lưu một ảnh chụp (snapshot) toàn bộ cây, và trỏ tới commit cha — tạo thành một đồ thị có hướng không chu trình (DAG). Bài này chứng minh bằng lệnh thật: file không đổi dùng lại cùng blob qua nhiều commit, và merge tạo commit hai cha.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Rebase trong Git: vì sao nó viết lại lịch sử — chứng minh bằng SHA thật

Nhiều người dùng rebase mà không hiểu nó khác merge chỗ nào, rồi hoảng khi thấy commit 'biến mất'. Sự thật: rebase KHÔNG di chuyển commit cũ — nó tạo commit MỚI với SHA khác vì đổi parent. Bài này chứng minh bằng lệnh thật: cùng nội dung, cùng message, nhưng SHA đổi hoàn toàn; lịch sử thẳng thay vì rẽ nhánh; và commit cũ vẫn nằm trong reflog để cứu.