RSA khóa càng dài càng chậm và cồng kềnh. Đường cong elliptic đạt cùng mức an toàn với khóa nhỏ hơn nhiều nhờ dựa trên một bài toán khó khác. Bài này đo thật bằng openssl: khóa riêng EC P-256 chỉ 241 byte so với RSA 3072 là 2484 byte, và ECDSA ký nhanh hơn RSA tới ~90 lần — kèm đánh đổi RSA verify vẫn nhanh hơn.
Mọi thứ trong mật mã — khóa, salt, IV, nonce, token — đều dựa vào ngẫu nhiên KHÔNG đoán được. Nhưng random() thường là tất định: cùng seed cho cùng dãy. Bài này đo thật bằng python: random.seed(42) ra y hệt hai lần, token sinh bằng seed=timestamp tái tạo được; còn secrets/os.urandom/openssl rand thì không đoán nổi. Dùng sai nguồn ngẫu nhiên là lỗ hổng nghiêm trọng.
AES mã nhanh nhưng cả hai bên phải chung một khóa bí mật — làm sao trao khóa qua mạng không lộ? RSA giải: mỗi người một cặp khóa công khai + riêng. Bài này đo thật bằng openssl: ai cũng mã bằng khóa công khai, chỉ khóa riêng giải được; giải sai khóa thất bại; và giới hạn cốt tử — RSA chỉ mã được vài trăm byte nên thực tế dùng mã hóa lai.
Hàm băm biến dữ liệu bất kỳ thành một chuỗi cố định như dấu vân tay. Nhưng nhiều người nhầm nó là mã hóa. Bài mở đầu sê-ri mật mã đo thật bốn tính chất bằng openssl: cùng đầu vào cho cùng digest, đổi một ký tự thì digest khác hoàn toàn (chỉ 2/64 ký tự trùng), kích thước luôn cố định, và vì sao MD5 đã vỡ còn SHA-256 thì chưa.
Làm sao chứng minh một file/token/bản cập nhật đúng do bạn tạo và chưa bị sửa, mà ai cũng kiểm được nhưng không ai giả được? Chữ ký số: dùng cặp khóa NGƯỢC với mã hóa — ký bằng khóa riêng, xác thực bằng khóa công khai. Bài này đo thật bằng openssl: ký OK, sửa một ký tự thì verify thất bại, sai khóa công khai cũng thất bại — và khác HMAC ở chống chối bỏ.
Mọi bẫy đã gặp suốt loạt Unix — quên quote biến, rm -rf $var/* với biến rỗng, lặp qua ls, biến chưa gán — đều bị một công cụ bắt tự động: shellcheck. Bài này chạy shellcheck thật trên một script đầy lỗi, xem nó chỉ ra SC2086/SC2115/SC2045 kèm cách sửa, và dùng exit code để chặn bug trong CI.