Immutable chậm vì cứ phải copy mỗi lần đổi? Đo ra: đúng một nửa — cập nhật một trường nhiều lần thì immutable naive chậm hơn mutable 101 lần (142,7 vs 1,4 ns) vì mỗi lần đổi phải copy cả đối tượng. Nhưng chia sẻ để đọc thì ngược lại: immutable chia sẻ tự do không tốn gì, còn mutable phải copy phòng thủ mỗi lần trao đi — chậm hơn immutable 97 lần.
Lock-free không dùng khóa nên luôn nhanh hơn mutex? Đo ra: với ít luồng thì atomic nhanh hơn hẳn (1 luồng mutex 4,1 ns vs atomic 1,6 ns), nhưng 8 luồng tranh gay gắt một biến thì atomic fetch_add chỉ ngang mutex (20,8 vs 22,1 ns) và CAS-loop tự viết tệ hơn mutex 6,8 lần (141,5 ns) vì thử lại liên tục. Và mutex không tranh chỉ tốn vài ns.
Giữ nhiều phiên bản của một cấu trúc thì phải copy cả nó mỗi lần sửa, tốn O(n)? Đo ra: một persistent vector kiểu trie nhánh 32 chỉ copy đường dẫn tới phần đổi — update nhanh hơn copy cả mảng 319 lần, và mỗi phiên bản mới tốn 1,76 KB thay vì 4 MB, ít hơn 2345 lần. Còn đọc thì chỉ chậm hơn mảng phẳng 1,1 lần vì nhánh rộng giữ cây nông.
Cùng số phép tính thì cùng thời gian? Đo ra: cộng dồn một mảng bằng một biến tích lũy tốn 0,569 ns mỗi phép cộng, nhưng dùng 8 biến độc lập rồi gộp cuối chỉ tốn 0,085 ns — nhanh 6,7 lần dù y hệt số phép cộng. Khác biệt là đồ thị phụ thuộc: chuỗi phụ thuộc phải chờ từng bước, còn các phép độc lập chạy song song trong một lõi (ILP).
Hai tiến trình tranh một CPU chia phần theo nice: 0 vs 5 ra 75/25, 0 vs 19 ra 98,5/1,5. Tôi suýt chốt 'nice 10 = chậm'. Rồi đo lại: nice 10 vs 15 chia y hệt 0 vs 5, vì phần chia chỉ phụ thuộc HIỆU nice, không phải giá trị tuyệt đối. Ưu tiên là chuyện tương đối. Đo thật.
write() một khối 512 byte tốn 0,39µs; thêm fdatasync thành 518µs — gấp 1312 lần trên overlayfs, nhưng chỉ 4,2 lần trên FUSE. Tỉ lệ khác nhau là vì write baseline khác nhau, không phải fsync bất thường. Và write() trả về thành công KHÔNG bảo đảm dữ liệu đã bền — chỉ fsync mới.