REST chỉ có một kiểu: một request, một response. gRPC có bốn, nhờ HTTP/2 cho phép streaming hai chiều ngay trong contract. Bài này chạy thật cả bốn trong go-lab: unary Double(21) trả 42; server streaming CountUp(5) trả về 5 message; client streaming SumAll gửi 4 nhận 1 (total=100); bidirectional RunningSum gửi/nhận xen kẽ 3 lần. Chỉ cần thêm từ khoá stream vào .proto, và biết khi nào dùng kiểu nào.
Khi cần gửi nhiều message, chọn một stream hay nhiều unary call tạo ra khác biệt khổng lồ. Bài này đo thật trong go-lab: gửi 50.000 message qua 50.000 unary call riêng lẻ mất 2,06 giây (24k msg/s), còn qua một server-stream chỉ 33,6 mili-giây (1,49 triệu msg/s) — nhanh gấp 61 lần. Giải thích vì sao per-call overhead giết hiệu năng, và HTTP/2 flow control điều tiết backpressure thế nào để stream không làm tràn bộ nhớ.
REST chỉ có một mô hình: request rồi response. gRPC có bốn, mở khoá bằng từ khoá stream trong .proto. Bài này chạy thật cả bốn trong một service: unary (1 req→1 resp), server streaming (1 req→5 resp), client streaming (4 req→1 resp tổng đúng 500), và bidirectional (3 msg↔3 msg xen kẽ). Mỗi kiểu hợp một dạng dữ liệu khác nhau, và chọn đúng kiểu là một quyết định thiết kế API thật.
Server streaming có làm API nhanh hơn không? Có và không. Bài này đo thật: server tạo 10 item mỗi cái 50ms. Unary bắt client chờ 529ms mới nhận được gì; server streaming đẩy item đầu sau chỉ 58ms — nhanh hơn 9 lần về time-to-first-item. Nhưng tổng thời gian gần như bằng nhau (529 vs 533ms). Streaming không rút ngắn tổng — nó thắng ở độ trễ item đầu, bộ nhớ, và xử lý song song.
Hai kiểu streaming còn lại của gRPC. Bài này chạy thật: client streaming upload 5 chunk (1024+2048+512+4096+256) rồi server gộp trả đúng 7936 byte trong một response; bidirectional gửi số và nhận bình phương ngay lập tức, xen kẽ (3→9, 5→25, 8→64, 10→100). Kèm cái bẫy deadlock kinh điển của bidi: nếu gửi và nhận cùng một goroutine, cả hai cùng chờ nhau và treo.
Hai cách truyền tệp trông giống hệt nhau, một cái đọc tệp vào RAM nhanh hết mức có thể. Đo heap của cả hai với cùng một client chậm.