Công cụ 22/09/2026 6 phút

Quoting trong shell: vì sao quên "dấu ngoặc kép quanh biến" là bug #1 của script bash

Quên quote biến ($f thay vì "$f") là lỗi shell phổ biến và nguy hiểm nhất: khi giá trị có dấu cách, shell tách nó thành nhiều đối số. Bài này chạy thật để thấy ls $f biến một tên file thành 4 đối số lỗi, biến chứa * bị nở thành tên file, nháy đơn vs kép, và cái bẫy rm -rf $var/* biến rỗng thành rm -rf /*.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Exit code và set -e: vì sao script "an toàn" vẫn âm thầm nuốt lỗi

set -e tưởng làm script dừng ngay khi có lỗi, nhưng nó có nhiều ngoại lệ khiến lỗi lọt qua — nguy hiểm nhất là exit code của pipe chỉ lấy lệnh cuối. Bài này chạy thật: exit code từng lệnh, set -e dừng ở đâu và KHÔNG dừng ở đâu, bẫy false | echo trả 0, và bộ ba set -euo pipefail bắt cả biến chưa gán.

Công cụ 22/09/2026 5 phút

tar và nén: vì sao tar không nén, và cái bẫy thứ tự cờ khiến bạn mất file

tar chỉ GỘP nhiều file thành một — nén là bước riêng (gzip/zstd/xz). Hiểu lầm này cùng cái bẫy thứ tự cờ -f khiến nhiều người tạo nhầm archive hoặc ghi đè mất dữ liệu. Bài này chạy thật: tar cf vs czf, so gzip vs zstd về kích thước và tốc độ, xem nội dung không cần giải nén, và minh chứng tar -cf data goi.tar báo lỗi.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Quyền file Unix: chmod 755 nghĩa là gì, và vì sao thư mục thiếu x lại chặn cả file bên trong

chmod 755, 644, 600 — những con số ai cũng gõ nhưng ít người hiểu. Bài này chạy thật: giải mã số bát phân r=4 w=2 x=1, dạng ký hiệu u/g/o, và một điểm hay nhầm — x trên THƯ MỤC nghĩa là quyền đi vào (chạy với user nobody chứng minh thư mục thiếu x chặn đọc file bên trong), cùng umask quyết định quyền mặc định của file mới.

Công cụ 22/09/2026 5 phút

cron: vì sao job "chạy tay thì được, cron thì không" — bẫy PATH và môi trường tối giản

Cron chạy job với môi trường tối giản, không nạp .bashrc, PATH rất ngắn — đó là lý do #1 khiến job cron im lặng thất bại dù chạy tay hoàn hảo. Bài này chạy crond THẬT: job fire lúc 10:24:01 báo 'go: command not found' vì PATH=/usr/bin:/bin, rồi sau khi set PATH trong crontab lại chạy đúng lúc 10:25:01. Kèm cú pháp năm trường và cách bắt log.

Công cụ 22/09/2026 6 phút

Vì sao script shell hỏng: shellcheck bắt cả loạt bẫy trước khi chạy

Mọi bẫy đã gặp suốt loạt Unix — quên quote biến, rm -rf $var/* với biến rỗng, lặp qua ls, biến chưa gán — đều bị một công cụ bắt tự động: shellcheck. Bài này chạy shellcheck thật trên một script đầy lỗi, xem nó chỉ ra SC2086/SC2115/SC2045 kèm cách sửa, và dùng exit code để chặn bug trong CI.