Định dùng perf đo cache-miss, nhưng mọi bộ đếm phần cứng trả ENOENT — máy ảo trên Apple Silicon không mở PMU cho guest. Bộ đếm phần mềm vẫn chạy vì nhân tự đếm. Không có counter thì suy hiệu ứng qua thời gian: truy cập ngẫu nhiên chậm 2,4 lần tuần tự. Một 'không đo được' trung thực hơn một con số bịa.
strace bẫy mỗi syscall bằng ptrace — 200.000 lời write từ 26 ms phồng thành 7144 ms, chậm 270 lần. Cột 'seconds' của strace -c báo write tốn 0,73 giây trong khi cả chương trình chỉ 26 ms: đó là thời gian dưới ptrace, không phải chi phí thật. Kính hiển vi để THẤY, không phải đồng hồ để đo.
/proc không phải file trên đĩa — nhân sinh nội dung tại chỗ mỗi lần đọc (nên stat báo 0 byte). Tôi đọc /proc/self/stat để xem CPU mình tăng, mãi được 0/0: self là kẻ đang đọc, không phải chương trình tôi nghĩ. Bốn trạng thái R/S/D/Z và cách chẩn đoán không cần cài gì.
malloc 500MB làm VSZ tăng 512MB nhưng RSS vẫn 1MB — RAM thật chỉ tốn khi chạm trang. calloc 500MB cũng RSS ~1MB tới khi ghi (mẹo trang-zero chung). Vì sao cột VIRT khổng lồ trong top không phải thứ đáng lo, còn cột RES mới gây OOM.
Ba tiến trình cùng mmap một file 90MB. Cộng RSS ba cái ra 270MB — gấp ba dung lượng thật, một con số bất khả. Cộng PSS ra 89MB, khớp RAM thật. Vì sao cộng cột RES trong top luôn thổi phồng bộ nhớ nhóm worker, và cột nào mới cộng đúng.
Cùng một vòng lặp: đo một lần ra 0,459ms nhưng đuôi tới 2,072ms (gấp 4 lần); -O2 gấp 2 tỉ vòng thành 0,000042ms (bất khả — trình biên dịch xóa vòng lặp). Bài chốt sê-ri Hệ điều hành: một phép đo là giả thuyết phải tra hỏi, không phải chân lý để tin — số quá đẹp đáng nghi ngang số quá xấu.