Gõ order_id.partner_id.name khắp nơi mỏi tay? Một dòng related='order_id.partner_id' biến nó thành một trường phẳng dùng thẳng

Bạn thường xuyên cần "tên khách hàng của đơn cha" từ một dòng đơn hàng: line.order_id.partner_id.name. Gõ chuỗi dài đó khắp nơi — trong code, trong view, trong domain — vừa mỏi vừa dễ sai. Odoo có một loại trường giải quyết gọn: trường related. Nối tiếp computed và store, đây là "computed rút gọn" đặc biệt tiện.

related: khai đường đi, khỏi viết hàm

Trường related nhận tham số related='đường.đi.tới.trường' và tự lấy giá trị ở cuối chuỗi — không cần viết hàm compute:

Hình 1: related='order_id.partner_id' biến một chuỗi quan hệ thành trường phẳng order_partner_id — dùng thẳng như một trường bình thường. Bản chất: related chính là một computed rút gọn (Odoo tự sinh hàm _compute và @api.depends cho bạn). Thêm store=True thì lưu được để tìm/sắp.

Xem tận mắt trên core

sale.order.line có sẵn nhiều trường related thật. Đây là output thật trên db blog19:

Hình 2: Output thật. order_partner_id khai related='order_id.partner_id' — và giá trị của nó (line.order_partner_id.name = "Nguyễn Văn An") trùng khớp với line.order_id.partner_id.name. Vì store=True, ta còn tìm kiếm theo nó như một cột thật (search_count trả 7). salesman_id là related tới người bán của đơn, cho "OdooBot".

related vs computed thường

related là một computed, nhưng Odoo viết hộ bạn cả hàm lẫn @api.depends. So sánh:

# Cách dài (computed tự viết):
order_partner_id = fields.Many2one('res.partner', compute='_compute_partner', store=True)

@api.depends('order_id.partner_id')
def _compute_partner(self):
    for line in self:
        line.order_partner_id = line.order_id.partner_id

# Cách gọn (related) — TƯƠNG ĐƯƠNG, một dòng:
order_partner_id = fields.Many2one('res.partner', related='order_id.partner_id', store=True)

Khi việc chỉ là "lấy một trường của bản ghi liên kết", luôn dùng related — ngắn hơn, ít lỗi hơn.

Khi nào KHÔNG dùng related

• Logic phức tạp: có tính toán, nhiều nhánh if, ghép chuỗi → dùng computed thường.
• Cần biến đổi giá trị: related chỉ sao chép nguyên giá trị đích; muốn "+VAT", "viết hoa", "ghép 2 trường" thì phải computed.

store hay không cho related?

Giống bài store:

• store=True: lưu cột, tìm kiếm/sắp xếp/báo cáo theo trường related được (như order_partner_id). Đổi lại tốn ghi khi nguồn đổi.
• Không store: chỉ đọc/hiển thị, lấy giá trị xuyên quan hệ mỗi lần. Ví dụ tax_country_id ở Hình 2 để store=False vì chỉ dùng nội bộ.

Quy tắc: related mà bạn muốn lọc/sắp trên giao diện thì store=True; chỉ hiển thị thì không store.

Một điểm tinh tế: related ghi ngược được

Khác computed thường, trường related có thể ghi ngược mặc định: gán line.order_partner_id = X sẽ ghi vào line.order_id.partner_id (trừ khi bạn khai readonly=True). Cẩn thận — điều này có thể vô tình sửa bản ghi cha. Thường nên để related readonly nếu chỉ dùng để hiển thị/lọc.

Nhớ ba ý

1. Trường related (related='a.b.c') rút gọn một chuỗi quan hệ thành trường phẳng, không cần viết hàm — bản chất là computed Odoo tự sinh.
2. Giá trị related = đúng giá trị ở cuối chuỗi (đo thật: order_partner_id.name = order_id.partner_id.name = "Nguyễn Văn An"); store=True để tìm/sắp/báo cáo theo nó.
3. Dùng related khi chỉ lấy một trường của bản ghi liên kết; cần biến đổi/logic thì computed thường; nhớ related ghi ngược được — để readonly nếu chỉ hiển thị.

Xong nhóm trường tính toán. Chương tiếp bảo vệ dữ liệu: ràng buộc. Phần sau đi vào @api.constrains — viết luật kiểm tra tính hợp lệ bằng Python, chặn dữ liệu sai ngay khi lưu.