Một bao cà phê nhân nhập về nặng 50kg. Bạn lưu kho tính theo kg. Nhưng khách lẻ lại mua từng 250 gram. Cùng một mặt hàng, ba nơi dùng ba đơn vị khác nhau: bao khi mua, kg khi lưu, gram khi bán.
Nếu mỗi lần bạn phải tự nhân chia — "2 bao là 100kg", "100kg là 100.000 gram" — thì vừa mất thời gian vừa dễ nhầm. Odoo có Đơn vị tính (Units of Measure, viết tắt UoM) để lo đúng việc đó: bạn khai một lần "1 bao = 50 kg", rồi cứ mua theo bao, Odoo tự quy ra kg trong kho. Bài này dựng đúng tình huống đó từ số 0.
Đơn vị tính là gì, nói cho dễ
Hãy nghĩ đơn giản: đơn vị tính là cách bạn đếm một sản phẩm — cái, kg, lít, mét, bao, thùng... Điều hay của Odoo là các đơn vị cùng loại được gom thành một họ và biết quy đổi lẫn nhau:
- Họ trọng lượng: gram, kg, tấn... (và cả "bao 50kg" bạn tự thêm).
- Họ thời gian: phút, giờ, ngày.
- Họ thể tích: ml, lít.
Trong cùng một họ, mọi đơn vị đều quy về một đơn vị tham chiếu. Nhờ vậy Odoo đổi qua lại được: 1 kg = 1.000 g, 1 tấn = 1.000 kg. Bạn chỉ khai quan hệ, phần tính toán để máy làm.
Lưu ý quan trọng: Odoo chỉ quy đổi trong cùng một họ. Bạn không thể đổi "kg" sang "lít" — chúng đo hai thứ khác nhau. Đây là rào chắn có chủ ý, tránh nhầm lẫn tai hại.
Bước 0: Bật tính năng Đơn vị tính
Mặc định Odoo ẩn tính năng này cho gọn. Vào Bán hàng → Cấu hình → Cài đặt (hoặc trong app Kho vận), tìm mục Đơn vị đo lường (Units of Measure) và bật nó lên, rồi Lưu. Sau khi bật, menu Đơn vị & đóng gói sẽ xuất hiện trong phần Cấu hình.
Bước 1: Xem danh sách đơn vị có sẵn
Vào Cấu hình → Đơn vị & đóng gói. Odoo đã kèm sẵn nhiều đơn vị thông dụng:

Hình 1: Danh sách Đơn vị & đóng gói. Cột Đơn vị tham chiếu cho biết mỗi đơn vị quy về đơn vị nào, còn cột Chứa là hệ số quy đổi. Đọc vài dòng: kg quy theo g, Tấn quy theo kg, Bao 50kg (dòng cuối, do ta sắp tạo) chứa 50 kg. Cùng "họ trọng lượng" nên chúng đổi qua lại được với nhau.
Bước 2: Tạo đơn vị "Bao 50kg"
Bấm Mới, đặt tên Bao 50kg, rồi khai quan hệ: 1 bao chứa 50 kg.

Hình 2: Đơn vị Bao 50kg. Ô Số lượng ghi 50,00000 kg — nghĩa là 1 Bao = 50 kg. Chỉ cần khai đúng một dòng này, từ giờ Odoo hiểu "bao" và "kg" là bà con trong họ trọng lượng và tự quy đổi.
Vì kg lại quy về gram (1 kg = 1.000 g), nên Odoo cũng suy ra được 1 bao = 50 kg = 50.000 g — bạn không phải khai thêm.
Bước 3: Cho sản phẩm dùng nhiều đơn vị
Mở sản phẩm Cà phê hạt Robusta 1kg. Đặt đơn vị chính của nó là kg (đơn vị dùng để lưu kho), rồi cho phép thêm các đơn vị khác cùng họ mà nó có thể giao dịch — ở đây ta thêm Bao 50kg (và cả g để bán lẻ). Từ đây, khi lên chứng từ bạn được chọn bán/mua theo đơn vị nào cũng được.
Bước 4: Bán theo "bao" — Odoo tự quy giá
Đây là phần cho thấy công sức bỏ ra được đền đáp. Tạo một báo giá cho khách, thêm dòng Cà phê hạt Robusta 1kg và chọn đơn vị là Bao 50kg, số lượng 2:

Hình 3: Báo giá S00005. Dòng hàng: Robusta, cột Đơn vị hiện Bao 50kg, Số lượng 2. Giá gốc của Robusta là 180.000/kg, nên Odoo tự tính Đơn giá = 9.000.000 cho một bao (180.000 × 50 kg) và Số tiền = 18.000.000 cho hai bao. Tôi không gõ con số 9.000.000; Odoo đọc "1 bao = 50 kg" rồi tự nhân.
Điều quan trọng nằm sau màn hình: dù khách mua "2 bao", trong kho Odoo vẫn ghi nhận đúng 100 kg hàng xuất đi. Đơn vị hiển thị trên chứng từ và đơn vị lưu kho được quy đổi thống nhất — không lệch một gram.
Vài lưu ý cho người mới
- Đơn vị chính (dùng lưu kho) nên chọn thật kỹ ngay từ đầu. Sau khi sản phẩm đã có giao dịch/tồn kho, đổi đơn vị chính rất phiền. Với cà phê nhân, chọn kg là hợp lý.
- Chỉ quy đổi trong cùng họ. Muốn dùng "bao" cho cà phê thì "bao" phải thuộc họ trọng lượng (quy về kg) như ta đã làm — đừng tạo "bao" như một đơn vị đứng một mình.
- Đơn vị khác với biến thể. 250g/500g ở bài biến thể là các phiên bản sản phẩm bán riêng; còn ở đây "bao/kg/gram" là cách đếm cùng một sản phẩm. Đừng lẫn hai khái niệm.
Nhớ ba ý
- Đơn vị tính cho phép mua – lưu – bán bằng các đơn vị khác nhau, Odoo tự quy đổi trong cùng một họ.
- Khai quan hệ một lần ("1 bao = 50 kg") là đủ; máy lo phần nhân chia trên mọi chứng từ.
- Đơn vị lưu kho luôn nhất quán — bán "2 bao" thì kho trừ đúng 100 kg, không lệch.
Ta vừa lên một báo giá bán theo bao. Nhưng bán xong thì hàng phải xuất khỏi kho và giao cho khách. Phần 69 sẽ xem đơn bán hàng tự tạo phiếu giao hàng và liên kết với kho ra sao.