Web 22/09/2026 5 phút

Nén nội dung HTTP: gzip vs brotli vs zstd — đo tỉ lệ nén thật

Một trang HTML 224 KB có thể xuống còn 16 KB trên đường truyền mà người dùng không hề hay biết. Cơ chế: client mời (Accept-Encoding), server chọn (Content-Encoding), nén trong suốt hai đầu. Bài này đo thật tỉ lệ nén của gzip, brotli, zstd trên một trang HTML thật, và xem nginx thương lượng nén qua HTTP.

Web 22/09/2026 5 phút

TLS handshake từng bước: xem tận mắt bằng openssl s_client

Trước khi một byte HTTPS chạy, client và server làm một cuộc bắt tay TLS: thỏa thuận phiên bản, chọn cipher, trao khóa tạm, và server chứng minh danh tính bằng chứng chỉ. Bài này dùng openssl s_client -msg để xem từng handshake message thật của TLS 1.3 (ClientHello, ServerHello, Certificate, Finished), so TLS 1.3 với 1.2, và đọc chuỗi chứng chỉ.

Web 22/09/2026 6 phút

Chứng chỉ X.509 và chuỗi tin cậy: vì sao trình duyệt tin server — tự dựng CA để hiểu

Cái ổ khóa xanh trên trình duyệt dựa trên một chuỗi tin cậy: cert của site được một CA ký, CA đó lại được CA gốc ký, và trình duyệt chỉ tin sẵn vài CA gốc. Bài này tự dựng một CA rồi ký cert cho web.local bằng openssl, đọc cấu trúc cert (subject, issuer, SAN, hạn), và chứng minh xác thực chuỗi thành công với CA đúng, thất bại với CA sai.

Web 22/09/2026 5 phút

Nginx reverse proxy: một cửa trước nhiều backend — đo round-robin và X-Forwarded

Reverse proxy đứng trước các server, thay mặt chúng trả lời client: cân bằng tải, kết thúc TLS, gom nhiều service sau một tên miền. Bài này dựng nginx proxy tới 3 backend, đo round-robin chia đúng 10/10/10 trên 30 request, và giải thích vì sao thiếu header X-Forwarded-* làm backend thấy sai IP và giao thức của client.

Web 22/09/2026 6 phút

Nginx phục vụ tĩnh và tối ưu hiệu năng: sendfile, cache, và đo bằng ab

Nginx phục vụ file tĩnh nhanh đến mức nào? Bài cuối sê-ri đo thật: sendfile (zero-copy) cho thông lượng ~281 MB/s và 4301 request/giây trên file 68KB, Cache-Control để trình duyệt khỏi tải lại, gzip nén 156 KB xuống 1.2 KB. Kèm một cái bẫy đo lường: ab mặc định HTTP/1.0 nên không nhận gzip — phải đo tỉ lệ nén bằng curl.

Web 22/09/2026 5 phút

HTTP/3 và QUIC: vì sao web bỏ TCP sang UDP — và điều nó sửa mà HTTP/2 không

HTTP/2 multiplex nhiều luồng trên một kết nối TCP, nhưng mất một gói TCP là mọi luồng bị giữ lại (TCP head-of-line blocking). HTTP/3 chạy trên QUIC (UDP) để mỗi luồng độc lập ở tầng vận chuyển. Bài này đo thật: curl lab không có h3 (báo trung thực), site thật quảng cáo h3 qua Alt-Svc, và chi phí bắt tay TCP+TLS hai vòng mà QUIC gộp còn một.